De gemeenteraad van Herzele heeft de invoering van een toeristenbelasting vanaf 2027 goedgekeurd. Bezoekers die in de gemeente overnachten, zullen voortaan een bijdrage betalen van 2 euro per nacht voor volwassenen en 1 euro per nacht voor minderjarigen. Kinderen jonger dan twee jaar worden vrijgesteld. Met de nieuwe belasting wil het lokaal bestuur de opbrengsten opnieuw investeren in het toeristische aanbod van Herzele en tegelijk bijdragen aan de gezamenlijke promotie van de Vlaamse Ardennen.
Met deze beslissing sluit Herzele aan bij een regionale samenwerking tussen de gemeenten van de Vlaamse Ardennen, in afstemming met Toerisme Oost-Vlaanderen vzw en Toerisme Vlaamse Ardennen vzw. De bedoeling is om een meer uniforme aanpak uit te werken voor de financiering en promotie van het toerisme in de regio.
De invoering van de toeristenbelasting moet ervoor zorgen dat bezoekers mee bijdragen aan de kosten die hun verblijf met zich meebrengt. Toeristen maken immers gebruik van lokale infrastructuur, openbare voorzieningen en toeristische faciliteiten. Door een bijdrage per overnachting te vragen, wil Herzele de financiering van het toerisme beter afstemmen op de daadwerkelijke toeristische activiteit.
Regionale samenwerking moet concurrentie beperken
Een belangrijke doelstelling van de nieuwe regeling is het verminderen van de concurrentie tussen gemeenten en logiesuitbaters. Wanneer gemeenten verschillende systemen hanteren voor de belasting van toeristische overnachtingen, kunnen verschillen ontstaan die een invloed hebben op de aantrekkelijkheid en prijszetting van logies.
Met een meer uniforme aanpak binnen de Vlaamse Ardennen willen de betrokken besturen die verschillen beperken. Tegelijk moet de regeling bijdragen aan een eerlijkere verdeling van de kosten voor toerisme. Niet alleen de inwoners en de gemeentelijke financiën dragen dan bij aan de toeristische voorzieningen, maar ook de bezoekers die er tijdelijk gebruik van maken.
De regionale samenwerking moet bovendien de gezamenlijke uitstraling van de Vlaamse Ardennen versterken. De streek beschikt over troeven op het vlak van wandelen, fietsen, erfgoed, evenementen en landschappelijk toerisme. Door de beschikbare middelen samen te bundelen, willen de gemeenten de regio sterker profileren als bestemming voor binnenlandse en buitenlandse bezoekers.
Bijdrage aan Toerisme Vlaamse Ardennen wordt anders berekend
De invoering van de toeristenbelasting past ook binnen een wijziging van de manier waarop de gemeenten financieel bijdragen aan Toerisme Vlaamse Ardennen.
Vandaag wordt die gemeentelijke bijdrage berekend op basis van het aantal inwoners. Vanaf 2027 verschuift de berekening naar een systeem dat rekening houdt met het aantal toeristen. Daardoor moet de bijdrage van iedere gemeente beter aansluiten bij de omvang van haar toeristische activiteit.
Voor Herzele betekent dit dat de gemeente niet alleen middelen zal ontvangen via de nieuwe toeristenbelasting, maar ook deelneemt aan een bredere regionale aanpak waarbij toeristische activiteit een belangrijkere rol speelt in de financiering. De opbrengsten van de belasting worden volledig opnieuw in het toerisme geïnvesteerd. Ze zijn dus niet bedoeld als een algemene inkomstenbron voor de gemeentekas, maar moeten bijdragen aan de verdere ontwikkeling en promotie van de toeristische sector.
Helft van de inkomsten voor lokale toeristische initiatieven
De inkomsten uit de toeristenbelasting worden volgens een vaste verdeelsleutel verdeeld. De helft gaat naar Toerisme Vlaamse Ardennen voor de gezamenlijke promotie van de regio. De andere helft blijft bij het lokaal bestuur Herzele en wordt gebruikt voor investeringen in het plaatselijke toeristische aanbod.
Het regionale aandeel moet onder meer helpen om de Vlaamse Ardennen bekender te maken bij potentiële bezoekers. Dat kan gebeuren via onlinecampagnes, sociale media, influencer marketing, advertenties en andere promotionele initiatieven. Door de krachten te bundelen, wil de regio haar toeristische troeven sterker in de kijker zetten. Een gezamenlijke promotie moet bezoekers overtuigen om niet alleen de bekendere bestemmingen te bezoeken, maar ook de kleinere gemeenten en hun aanbod te ontdekken.
Voor Herzele zelf biedt de nieuwe belasting mogelijkheden om bestaande initiatieven te ondersteunen en nieuwe projecten te ontwikkelen. Het lokaal bestuur denkt daarbij onder meer aan investeringen in toeristische infrastructuur, activiteiten voor kinderen, evenementen en tentoonstellingen.
Ook het wandel- en fietstoerisme krijgt aandacht. De Vlaamse Ardennen zijn voor veel bezoekers aantrekkelijk vanwege het gevarieerde landschap en de mogelijkheden om de streek te voet of met de fiets te verkennen. Een goed uitgebouwd netwerk van routes, duidelijke informatie en aantrekkelijke rust- en belevingspunten kan daarbij een belangrijke rol spelen.
Daarnaast wil Herzele succesvolle initiatieven zoals Open Monumentendag en Terras Kompas verder kunnen ondersteunen. Ook de actualisering van de toeristische brochure en het gratis aanbieden van fiets- en wandelkaarten behoren tot de mogelijkheden. De inkomsten moeten zo niet alleen bijdragen aan de promotie van Herzele buiten de gemeentegrenzen, maar ook aan een betere toeristische beleving voor wie de gemeente daadwerkelijk bezoekt.
Overleg met logiesuitbaters leidt tot aanpassingen
Bij de voorbereiding van het reglement hield het lokaal bestuur rekening met de bezorgdheden van de logiessector. De invoering van een toeristenbelasting heeft immers niet alleen gevolgen voor de bezoekers, maar brengt ook praktische en administratieve verplichtingen mee voor de uitbaters van bijvoorbeeld vakantiewoningen en andere toeristische accommodaties.
Daarom organiseerde Herzele een overleg met de sector. Tijdens die bijeenkomst werd het ontwerpreglement toegelicht en kregen de logiesuitbaters de gelegenheid om vragen te stellen en suggesties te formuleren.
De opmerkingen uit dat overleg hebben geleid tot verschillende aanpassingen aan het reglement. Zo wordt een onderscheid gemaakt tussen de belastingplichtige en de inningsplichtige. Met die regeling wil het bestuur vermijden dat de geïnde toeristenbelasting wordt beschouwd als omzet van het logies, waarop vervolgens btw verschuldigd zou zijn. Ook de vrijstelling voor kinderen jonger dan twee jaar werd in het reglement opgenomen. Voor die groep hoeft dus geen toeristenbelasting te worden betaald.
Het lokaal bestuur wil met deze aanpassingen rekening houden met de dagelijkse werking van de logiesuitbaters en de praktische gevolgen van de nieuwe belasting zoveel mogelijk beperken.
Bestaande reservaties krijgen overgangsregeling
Een belangrijk aandachtspunt is de behandeling van verblijven die al gereserveerd zijn voordat de nieuwe regeling van kracht wordt. Daarvoor voorziet Herzele een overgangsregeling. Voor overnachtingen waarvoor de definitieve reservatie uiterlijk op 1 november 2026 werd gemaakt, is de toeristenbelasting niet verschuldigd.
Op die manier wil de gemeente vermijden dat bezoekers of logiesuitbaters achteraf worden geconfronteerd met bijkomende kosten voor verblijven waarvoor al prijsafspraken werden gemaakt. Dat geldt ook voor reservaties die al betaald zijn.
De overgangsregeling moet de invoering van de belasting op een werkbare manier laten verlopen. Logiesuitbaters krijgen zo de mogelijkheid om rekening te houden met de nieuwe regeling bij toekomstige boekingen, zonder dat bestaande afspraken zomaar worden doorkruist. Vanaf 2027 wil het lokaal bestuur bovendien jaarlijks een overleg met de logiessector organiseren. Dat moet ervoor zorgen dat de gemeente ook na de invoering in gesprek blijft met de uitbaters.
Tijdens die overlegmomenten kunnen de betrokken partijen bekijken welke toeristische initiatieven het meest aansluiten bij de behoeften van de sector en de bezoekers. Op die manier wil Herzele de inkomsten niet alleen doelgericht besteden, maar ook rekening houden met de ervaringen van de mensen die dagelijks in de toeristische sector actief zijn.
Jaarlijkse aangifte met beperkte administratieve lasten
Naast de financiële regeling bevat het reglement ook afspraken over de aangifte en inning van de toeristenbelasting. Om de administratieve lasten te beperken, moeten logiesuitbaters hun aangifte slechts één keer per jaar indienen. Daarbij kunnen ze kiezen tussen een digitaal aangifteformulier en een papieren versie.
Ook de registratie van de gegevens moet voldoende flexibel kunnen gebeuren. Uitbaters krijgen de mogelijkheid om hun overnachtingen op verschillende momenten te registreren, bijvoorbeeld per overnachting, per week, per maand, per kwartaal of per jaar.
Die flexibiliteit moet het voor verschillende soorten logies mogelijk maken om een werkwijze te kiezen die aansluit bij hun eigen administratie. Een uitbater met een beperkt aantal boekingen heeft immers andere praktische behoeften dan een accommodatie met een groot aantal overnachtingen.
Het uitgangspunt van het lokaal bestuur is een correcte samenwerking op basis van vertrouwen. Tegelijk wil de gemeente erop toezien dat alle betrokkenen de afspraken naleven. Daarom voorziet het reglement ook controlemaatregelen wanneer aangiften ontbreken, laattijdig worden ingediend of onvolledig blijken te zijn. Daarnaast zal er bijzondere aandacht gaan naar logies die worden uitgebaat zonder de vereiste aanmelding. Met die controles wil Herzele ervoor zorgen dat de belasting op een correcte en gelijkwaardige manier wordt toegepast.
Naar verwachting ruim 15.000 euro aan inkomsten
Hoeveel de nieuwe toeristenbelasting daadwerkelijk zal opbrengen, is op dit moment nog niet met zekerheid te zeggen. Het lokaal bestuur maakte wel een simulatie op basis van beschikbare toeristische cijfers uit 2023.
Volgens die berekening zouden de inkomsten voor Herzele in 2027 ongeveer 15.481,70 euro kunnen bedragen. Daarvan zou naar schatting 7.740,85 euro worden doorgestort naar Toerisme Vlaamse Ardennen voor de gezamenlijke promotie van de regio.
Geraamde opbrengst voor Herzele in 2027:
- € 15.481,70: Toerisme Vlaamse Ardennen – 50% voor regionale promotie
- € 7.740,85: Lokaal bestuur Herzele – 50% voor lokaal toerisme
- € 7.740,85: Dit zijn ramingen op basis van toeristische gegevens uit 2023, geen gegarandeerde inkomsten.
De berekening is gebaseerd op de beschikbare toeristische gegevens en verschillende inschattingen. Daarbij werd onder meer rekening gehouden met vakantiewoningen en de verwachte verhouding tussen volwassen en minderjarige bezoekers.
De uiteindelijke opbrengst zal afhangen van het werkelijke aantal overnachtingen en de samenstelling van de bezoekers. Het geraamde bedrag moet dan ook worden beschouwd als een indicatie van wat de belasting zou kunnen opleveren, en niet als een vaststaand financieel resultaat.
Hoewel het om een relatief bescheiden bedrag gaat in vergelijking met de totale gemeentelijke begroting, kan de opbrengst een bijdrage leveren aan concrete toeristische initiatieven. Zeker wanneer de lokale middelen worden gecombineerd met de regionale promotie-inspanningen, wil Herzele er een zichtbare meerwaarde mee creëren.
Herzele wil toeristische aantrekkingskracht verder versterken
Met de goedkeuring van de toeristenbelasting kiest Herzele vanaf 2027 voor een systeem waarbij bezoekers rechtstreeks bijdragen aan de financiering van het toerisme. Tegelijk wil de gemeente de middelen op een transparante manier opnieuw inzetten voor de sector.
De helft van de opbrengsten moet de gezamenlijke promotie van de Vlaamse Ardennen ondersteunen, terwijl de andere helft beschikbaar blijft voor lokale projecten en initiatieven. Daarbij gaat aandacht naar evenementen, erfgoed, wandel- en fietstoerisme en de verdere ontwikkeling van het toeristische aanbod.
De gemeente wil bovendien vermijden dat de invoering van de belasting onnodige problemen veroorzaakt voor logiesuitbaters. De overgangsregeling voor bestaande reservaties, de jaarlijkse aangifte en het structurele overleg met de sector moeten bijdragen aan een haalbare uitvoering.
De komende jaren zal moeten blijken hoeveel de toeristenbelasting daadwerkelijk opbrengt en welke concrete projecten ermee kunnen worden gerealiseerd. De ambitie is duidelijk: Herzele toeristisch aantrekkelijker maken en tegelijk bijdragen aan een sterkere gezamenlijke uitstraling van de Vlaamse Ardennen als bestemming voor bezoekers die de streek willen ontdekken.
