De Vlaamse besparingsmaatregelen zullen ook hun gevolgen hebben voor de lokale besturen. Ook de gemeente Wichelen wordt geconfronteerd met verminderde middelen, onder meer via het Gemeentefonds en de ondersteuning van de erfgoed- en jeugdsector. Volgens het gemeentebestuur loopt de financiële impact van de besparingen via het Gemeentefonds alleen al op tot ongeveer 800.000 euro tegen en met 2031. Welke gevolgen dat precies zal hebben voor geplande projecten, investeringen en de gemeentelijke dienstverlening, is voorlopig nog niet duidelijk.
De Vlaamse regering heeft haar begroting voorgesteld en daarbij verschillende besparingsmaatregelen aangekondigd en doorgevoerd. Die beslissingen kunnen ook de financiële ruimte van gemeenten beperken, waardoor lokale besturen mogelijk keuzes moeten maken over hun uitgaven en toekomstige investeringen.
Voor Wichelen betekent dat een bijkomende uitdaging bij de voorbereiding van het meerjarenplan (MJP), waarin het gemeentebestuur de financiële krijtlijnen en beleidsprioriteiten voor de komende jaren vastlegt.
Impact van 800.000 euro via het Gemeentefonds
De gemeente Wichelen geeft aan dat ze met verschillende besparingen en verminderde middelen wordt geconfronteerd. Het gaat onder meer om de middelen uit het Gemeentefonds en de ondersteuning van de erfgoed- en jeugdsector.
Vooral de impact op het Gemeentefonds springt in het oog. Volgens het gemeentebestuur gaat het om een bedrag van ongeveer 800.000 euro tot en met 2031, uitsluitend als gevolg van de verminderde middelen via dat fonds. De mogelijke bijkomende gevolgen van besparingen in andere sectoren zijn daarin dus niet meegerekend.
Die verminderde inkomsten kunnen de financiële speelruimte van de gemeente beperken. Hoe zwaar de impact uiteindelijk zal doorwegen op de begroting, hangt onder meer af van de verdere financiële planning en de keuzes die het bestuur maakt.
Welke projecten komen mogelijk onder druk?
Welke projecten, investeringen of geplande initiatieven eventueel moeten worden aangepast, uitgesteld of geschrapt, is momenteel nog niet beslist. Volgens de gemeente moet het bestuur daarover nog keuzes maken.
Ook de besprekingen over het meerjarenplan zijn nog aan de gang. Daardoor kan Wichelen voorlopig nog niet aangeven of bepaalde uitgaven daadwerkelijk zullen worden verminderd of dat specifieke investeringen opnieuw tegen het licht worden gehouden.
Hetzelfde geldt voor eventuele bijkomende maatregelen om de financiële gevolgen van het Vlaamse beleid op te vangen. Die beslissingen maken deel uit van de lopende besprekingen over het meerjarenplan.
Dienstverlening aan inwoners behouden
Een belangrijke vraag is of de Vlaamse besparingen uiteindelijk voelbaar zullen zijn voor de inwoners van Wichelen. Minder financiële middelen kunnen lokale besturen immers voor moeilijke afwegingen plaatsen, bijvoorbeeld bij de uitvoering van projecten, de ondersteuning van verenigingen of de organisatie van gemeentelijke diensten.
Het gemeentebestuur benadrukt dat het er alles aan wil doen om de dienstverlening aan de inwoners te behouden. Op dit moment worden echter nog geen concrete domeinen aangewezen waarin de gevolgen het meest voelbaar zullen zijn. Welke beleidskeuzes uiteindelijk worden gemaakt, zal moeten blijken wanneer de besprekingen over het meerjarenplan worden afgerond.
Geen plannen om belastingen te verhogen
Of de gemeente bijkomende inkomsten zal moeten zoeken, bijvoorbeeld via aangepaste belastingen of retributies, is eveneens een belangrijk aandachtspunt. Wichelen stelt dat het niet de bedoeling is om de belastingen te verhogen.
Dat betekent dat het bestuur binnen de lopende financiële besprekingen zal moeten bekijken hoe het de verminderde middelen kan opvangen zonder de fiscale druk op de inwoners te verhogen. Welke andere maatregelen daarvoor eventueel nodig zijn, ligt nog niet vast.
Overleg met andere lokale besturen
Wichelen heeft naar eigen zeggen nog geen overleg gepleegd met de Vlaamse overheid over de concrete gevolgen van de besparingen voor de gemeente. Wel werd er overleg gevoerd met andere lokale besturen.
Dat overleg kan gemeenten de mogelijkheid bieden om ervaringen uit te wisselen over de financiële uitdagingen waarmee ze worden geconfronteerd en over de manier waarop ze hun meerjarenplannen opstellen.
“Het niet nakomen van een afspraak”
Het gemeentebestuur uit ook kritiek op de manier waarop de Vlaamse overheid de financiële spelregels wijzigt. De gevolgen van het Vlaamse beleid voor de komende jaren worden door Wichelen omschreven als problematisch, omdat eerder gemaakte afspraken volgens het bestuur niet worden nagekomen.
De gemeente vat haar standpunt krachtig samen: “Het is het niet nakomen van een afspraak. Tijdens de rit de spelregels aanpassen.”
De komende periode moet duidelijk maken hoe Wichelen de verminderde Vlaamse middelen zal verwerken in het meerjarenplan. Met een geraamde impact van 800.000 euro via het Gemeentefonds alleen al tot en met 2031 staat het bestuur voor belangrijke financiële afwegingen. Welke projecten en investeringen daarbij prioriteit krijgen, en hoe de gemeente haar dienstverlening op peil wil houden, zal blijken uit de verdere uitwerking van het meerjarenplan.
