De Vlaamse besparingen hebben een aanzienlijke impact op de financiële vooruitzichten van Oosterzele. Op basis van de huidige ramingen verwacht de gemeente over de periode 2026–2031 in totaal ongeveer 1,5 miljoen euro minder middelen dan oorspronkelijk voorzien. Dat blijkt uit de financiële doorrekening van de gewijzigde financiering door de Vlaamse overheid.
“Dit is geen abstracte besparing op papier. Het gaat om middelen waarop we bij de opmaak van ons meerjarenplan hadden gerekend en waarmee we onze dienstverlening en investeringen plannen. Als die inkomsten lager uitvallen, moeten we bekijken hoe we dat opvangen zonder de financiële gezondheid van onze gemeente in het gedrang te brengen”, zeggen burgemeester Orville Cottenie en schepen van Financiën Filip Michiels.
Bijna 1,5 miljoen euro minder middelen tegen 2031
De grootste impact komt van de aangepaste groeivoet van het Gemeentefonds. Waar de middelen oorspronkelijk jaarlijks met 3,5% zouden groeien, wordt die groei voor de komende jaren beperkt. Dat vertaalt zich ook voor Oosterzele in een aanzienlijke minderontvangst. Daarnaast zijn er gevolgen voor de financiering van het OCMW en het fonds voor open ruimte.
Volgens de huidige financiële ramingen ziet de impact voor Oosterzele er als volgt uit:
- Gemeentefonds gemeente: circa 1.096.000 euro minder middelen over de periode 2026–2031.
- Gemeentefonds OCMW: circa 95.000 euro minder middelen.
- Fonds voor open ruimte: circa 304.000 euro minder middelen.
Samen gaat het om ongeveer 1.495.000 euro minder financiële ruimte over de volledige periode. De jaarlijkse impact loopt volgens de huidige ramingen op tot ruim 353.000 euro in 2031.
“Bij de opmaak van ons meerjarenplan eind 2025 hebben we keuzes gemaakt op basis van de toen beschikbare financiële vooruitzichten. Nu een deel van die verwachte inkomsten wegvalt, moeten we onze planning opnieuw tegen het licht houden. Dat is een belangrijke oefening, want we willen onze ambities voor Oosterzele zoveel mogelijk realiseren, maar tegelijk verantwoord blijven omgaan met het belastinggeld van onze inwoners”, aldus Michiels.
De volledige impact is nog niet bekend
De cijfers geven bovendien nog geen volledig beeld van de gevolgen van alle Vlaamse besparingsmaatregelen. Voor verschillende beleidsdomeinen is nog niet duidelijk hoe de beslissingen precies zullen doorwerken op het lokale niveau. Dat geldt bijvoorbeeld voor cultuur, erfgoed, welzijn en mobiliteit. Ook wanneer Vlaanderen bespaart op organisaties die lokale besturen ondersteunen, kan dat indirect gevolgen hebben voor gemeenten.
Een concreet voorbeeld is Fietsberaad Vlaanderen, dat expertise en ondersteuning biedt aan lokale besturen voor hun fietsbeleid. Een vermindering van de werking of financiering van die organisatie kan betekenen dat gemeenten minder gemakkelijk toegang krijgen tot onafhankelijke expertise en kennisuitwisseling. Net voor kleinere en landelijke gemeenten, die niet voor elk gespecialiseerd beleidsdomein over uitgebreide eigen expertise beschikken, is die ondersteuning belangrijk.
“De besparingen gaan dus verder dan de bedragen die we vandaag al concreet kunnen becijferen. We moeten ook rekening houden met mogelijke indirecte gevolgen en met het risico dat lokale besturen uiteindelijk zelf meer moeten organiseren of financieren. Dat maakt het bijzonder belangrijk dat we een volledig beeld krijgen van de impact”, stellen de burgemeester en de schepen.
Geplande investeringen opnieuw tegen het licht
De financiële gevolgen zijn dusvan belang voor het meerjarenplan 2026–2031, waarin Oosterzele bijna 35 miljoen euro aan investeringen heeft opgenomen. Het gaat om projecten die mee vorm moeten geven aan de toekomst van onze gemeente.
Het gemeentebestuur screent momenteel de financiële vooruitzichten en de geplande uitgaven grondig. Daarbij wordt onderzocht waar bijsturingen mogelijk of noodzakelijk zijn, of bepaalde uitgaven in de tijd kunnen worden gespreid en hoe de investeringsplanning overeind kan blijven.
“Het is vandaag te vroeg om te zeggen welke projecten eventueel zullen worden uitgesteld of aangepast. We willen eerst alle gevolgen in kaart brengen en de verschillende mogelijkheden zorgvuldig afwegen. Maar het zou niet correct zijn om te beweren dat een minderontvangst van bijna 1,5 miljoen euro geen gevolgen kan hebben voor onze financiële planning”, zegt Michiels.
Het schepencollege zal de oefening de komende periode verder opvolgen. Het uitgangspunt is om de financiële gevolgen zo goed mogelijk op te vangen, met aandacht voor de noodzakelijke investeringen, de kwaliteit van de dienstverlening en een gezonde gemeentelijke begroting op lange termijn.
Ook de vraag of de Vlaamse besparingen gevolgen zullen hebben voor de dienstverlening aan inwoners, kan vandaag nog niet definitief worden beantwoord. Het gemeentebestuur wil eerst onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn en waar de beschikbare middelen het meest efficiënt kunnen worden ingezet. We stellen het goed beleid en de dienstverlening voor onze inwoners daarbij voorop.
“Onze eerste reflex is niet om de factuur zomaar door te schuiven naar onze inwoners. We willen eerst grondig bekijken hoe we de financiële impact kunnen opvangen en welke bijsturingen binnen onze eigen werking mogelijk zijn. Tegelijk moeten we eerlijk zijn: als de financiële ruimte structureel afneemt, zullen we keuzes moeten maken. We willen dat zorgvuldig doen, op basis van cijfers en met oog voor de gevolgen voor onze inwoners”, benadrukken de burgemeester en de schepen.
Lokale besturen hebben nood aan voorspelbaarheid
Het gemeentebestuur begrijpt dat ook de Vlaamse overheid budgettaire keuzes moet maken. Tegelijk is het belangrijk dat lokale besturen over voldoende financiële voorspelbaarheid beschikken om hun eigen beleid op een verantwoorde manier uit te voeren. Gemeenten staan dicht bij hun inwoners en zijn verantwoordelijk voor heel wat concrete dienstverlening en investeringen. Wanneer de financiering vanuit hogere overheden verandert, heeft dat rechtstreeks gevolgen voor hun beleidsruimte.
“Een meerjarenplan maak je niet voor enkele maanden, maar voor zes jaar. Daarin engageren we ons voor investeringen en dienstverlening waarop inwoners rekenen. Als de financiële spelregels tijdens die periode veranderen, moeten we onze plannen opnieuw beoordelen. We vragen daarom voldoende duidelijkheid over de volledige impact van de Vlaamse maatregelen en aandacht voor de gevolgen ervan op het lokale niveau”, besluit Filip Michiels.
Het gemeentebestuur zal de financiële doorrekening de komende periode verder verfijnen en op basis daarvan bepalen welke bijsturingen in het meerjarenplan noodzakelijk zijn. Daarbij blijft het de bedoeling om de financiële gezondheid van Oosterzele te bewaken en tegelijk zoveel mogelijk ruimte te behouden voor de beleidsprioriteiten en investeringen die voor onze inwoners belangrijk zijn.
