De stad Ninove zal de komende jaren fors moeten besparen door een aanzienlijke daling van de inkomsten uit het Gemeentefonds en twee andere financiële tegenvallers. In totaal dreigt de stad 5,2 miljoen euro aan inkomsten te verliezen. Dat zet het meerjarenplan stevig onder druk en dwingt het stadsbestuur om geplande investeringen en dagelijkse uitgaven opnieuw tegen het licht te houden.
Burgemeester Guy D’haeseleer (Forza Ninove) reageert bijzonder scherp op de beslissing van de Vlaamse regering. “Besparen is gemakkelijk als je anderen de rekening laat betalen”, stelt hij. Volgens de burgemeester komt de financiële tegenvaller bijzonder hard aan en zal Ninove het bestaande meerjarenplan grondig moeten herwerken.
Zware dobber voor de stadsfinanciën
Van de totale inkomstendaling is bijna 4,1 miljoen euro toe te schrijven aan de lagere ontvangsten uit het Gemeentefonds. Daarnaast verliest Ninove nog eens 1,1 miljoen euro aan subsidies voor Open Ruimte en de effecten van de uitdijende grootstad. Samen betekent dat een financiële aderlating van 5,2 miljoen euro die de stad in haar exploitatie zal moeten opvangen.
“Dit is een donderslag bij heldere hemel en voor heel veel steden en gemeenten heeft dat een dramatische weerslag op de begroting”, zegt D’haeseleer. “Samen met de besparingen op de subsidie Open Ruimte en deze voor de effecten van de uitdijende grootstad gaat het in totaal om 5,2 miljoen euro die we in exploitatie zullen moeten besparen.”
De burgemeester spreekt van een contractbreuk vanwege de Vlaamse regering. Tegelijk beseft hij dat Ninove niet om de gevolgen heen kan. “Onze rekeningen moeten kloppen en dus moeten we het hele meerjarenplan compleet herdenken. Investeringen schrappen en besparen op de dagelijkse uitgaven. Het wordt een heel zware dobber en ik lig daarvan wakker. Je wilt je stad goed besturen met een degelijke basisdienstverlening en daarnaast ook investeren.”
Facturen, verouderde gebouwen en noodzakelijke investeringen
De financiële uitdaging wordt volgens de burgemeester nog groter door verschillende dossiers die tegelijk op tafel liggen. Zo moet de stad nog heel wat facturen uit de vorige legislatuur betalen. Ook de indexering van de lonen heeft een impact op de uitgaven.
Daarnaast wijst D’haeseleer op het verwaarloosde gebouwenpatrimonium, dat volgens hem dringend onderhoud en investeringen nodig heeft. Ook de cyberveiligheid van de stadsdiensten en de aankoop van rollend materieel voor de technische dienst vragen de nodige middelen.
“We moeten ook nog heel wat facturen van de voorgaande legislatuur betalen en rekening houden met indexeringsaanpassingen van de lonen. We zitten met een verwaarloosd gebouwenpatrimonium, dat letterlijk lekt langs alle kanten. Er zijn de noodzakelijke investeringen in cyberveiligheid, de aankoop van rollend materieel voor de technische dienst… alle lijken die uit de kast zijn gevallen en we moeten zien op te lossen”, aldus de burgemeester.
Het stadsbestuur staat daardoor voor moeilijke keuzes. De middelen die nodig zijn om achterstallig onderhoud weg te werken en essentiële diensten te verzekeren, kunnen niet zomaar worden vrijgemaakt zonder andere uitgaven of geplande projecten te beperken.
“Een triestige evolutie”
D’haeseleer vreest dat de financiële druk op lokale besturen de komende jaren nog zal toenemen. Volgens hem leggen de hogere overheden steeds meer verplichtingen en verwachtingen bij steden en gemeenten, zonder dat daar voldoende financiering tegenover staat. “Electoraal zullen maatregelen op die vlakken weinig of niets opleveren. Je investeert natuurlijk beter in iets populair, maar een stad moet je als een goede huisvader beheren”, zegt hij.
Het opmaken van een nieuw meerjarenplan noemt hij geen aangename opdracht, maar wel een noodzakelijke oefening. De burgemeester hoopt bovendien dat ook andere lokale bestuurders hun stem zullen laten horen, zeker wanneer hun politieke partijen deel uitmaken van de Vlaamse of federale regering.
“We hebben nu de rekening gehad van de Vlaamse begroting, maar op federaal vlak zoekt men ook 10 miljard euro. Die factuur zal nog komen. Het ziet er dus echt niet goed uit voor steden en gemeenten om degelijk te kunnen functioneren. De eisen en verwachtingen van de hogere besturen worden alsmaar groter, maar de financiering volgt niet. Dat is een triestige evolutie.”
Eerst inzetten op basisdienstverlening
Ondanks de financiële tegenvaller wil het stadsbestuur volgens D’haeseleer in de eerste plaats blijven inzetten op de kerntaken van de stad. Goede wegen en voetpaden, het onderhoud van openbare gebouwen en een degelijke dienstverlening moeten daarbij voorrang krijgen. “Daarmee zijn we naar de kiezer getrokken en we zijn bezig met een inhaaloperatie, ook in de deelgemeenten”, benadrukt hij.
De burgemeester maakt duidelijk dat niet alle voornemens uit het oorspronkelijke meerjarenplan overeind zullen kunnen blijven. De stad zal prioriteiten moeten vastleggen en bepaalde projecten mogelijk uitstellen of schrappen. Welke keuzes precies worden gemaakt, moet de komende periode duidelijk worden.
Kritiek op het beleid van de vorige legislaturen
D’haeseleer verwijst ook naar de financiële en organisatorische erfenis van de vorige stadsbesturen. Dat ligt gevoelig bij de oppositie, maar volgens de burgemeester kan de huidige financiële situatie niet los worden gezien van de manier waarop Ninove de voorbije jaren werd bestuurd. “Indien een firma haar bedrijf zou hebben geleid zoals voorgaande coalities de stad hebben beheerd, dan was die al tientallen keren failliet geweest: facturen doorschuiven naar de volgende generatie, het patrimonium niet onderhouden, geen beslissingen durven en kunnen nemen op personeelsvlak”, klinkt het.
Hij benadrukt dat een stadsbestuur soms moeilijke en weinig populaire beslissingen moet nemen om de financiën op lange termijn gezond te houden. De bijkomende besparingsopdracht van 5,2 miljoen euro maakt die oefening volgens hem bijzonder zwaar. “Het is niet altijd een leuk verhaal, maar je moet je stad goed besturen en knopen doorhakken. De besparing van 5,2 miljoen euro maakt die oefening natuurlijk niet gemakkelijk. We zullen keuzes moeten maken en niet alles kunnen realiseren wat we van plan waren.”
Nieuw meerjarenplan in november
Het schepencollege zal de komende weken de financiële gevolgen in kaart moeten brengen en bepalen waar bijsturingen noodzakelijk zijn. Volgens D’haeseleer zullen daar moeilijke beslissingen uit voortkomen. Hij verwacht dat de eerste knopen in de loop van volgende week worden doorgehakt.
Het nieuwe meerjarenplan van Ninove wordt in november verwacht. Daarin zal duidelijk moeten worden hoe de stad de forse inkomstendaling opvangt, welke investeringen behouden blijven en waar besparingen onvermijdelijk zijn. Voor Ninove wordt het een moeilijke evenwichtsoefening tussen financieel gezond beleid, noodzakelijke investeringen en het garanderen van een degelijke basisdienstverlening voor de inwoners.
