Wat betekent het om mee te doen wanneer afstand, gezondheid, administratie of beperkte financiële middelen het dagelijkse leven moeilijker maken? Die vraag staat centraal in het bijzondere project ‘Onderbelicht’ in Erpe-Mere en Lede. Acht inwoners filmden de voorbije maanden met hun eigen smartphone scènes uit hun dagelijkse leven. Het resultaat zijn acht korte, persoonlijke films die een inkijk geven in levens die zich vaak grotendeels achter de voordeur afspelen.
Op het platteland lijkt het dagelijkse leven vaak vanzelfsprekend. Mensen gaan werken, kinderen gaan naar school, gezinnen ontmoeten elkaar en het verenigingsleven draait verder. Maar wie wat langer kijkt, merkt dat deelnemen aan het dagelijkse leven niet voor iedereen even eenvoudig is.
Acht inwoners uit Erpe-Mere en Lede besloten hun eigen leefwereld in beeld te brengen. Met hun smartphone filmden ze momenten uit hun dagelijks leven en legden ze vast welke drempels ze onderweg tegenkomen. Zo ontstonden acht korte films die elk op hun eigen manier vertellen over wat het betekent wanneer ‘meedoen’ niet altijd vanzelfsprekend is.
Geen acteurs en geen script
De kracht van het project zit vooral in de manier waarop de verhalen tot stand kwamen. Er waren geen acteurs en er lag geen vooraf geschreven scenario klaar. De deelnemers filmden zelf en kregen zo de ruimte om hun verhaal te vertellen vanuit hun eigen perspectief.
De films vertrekken dan ook niet vanuit cijfers of algemene statistieken over armoede en financiële problemen, maar vanuit de realiteit van alledag. Afstand, gezondheidsproblemen, administratieve verplichtingen en leven met beperkte middelen kunnen ervoor zorgen dat eenvoudige dingen plots heel wat meer inspanning vragen. Wat voor de ene persoon vanzelfsprekend lijkt, kan voor een ander een dagelijkse zoektocht zijn.
Het leven achter de voordeur
Veel van die moeilijkheden blijven bovendien onzichtbaar. Ze spelen zich af binnen gezinnen, in de eigen woning of tijdens dagelijkse verplaatsingen. Daardoor krijgen buitenstaanders vaak maar een beperkt beeld van de uitdagingen waarmee mensen geconfronteerd worden.
‘Onderbelicht’ wil precies die verhalen zichtbaar maken. Tegelijkertijd tonen de films niet alleen de moeilijke kanten van het leven. Naast zorgen en drempels is er ook ruimte voor liefde, humor, creativiteit en veerkracht. De liefde voor kinderen, een vertrouwde dagelijkse routine, mensen die steun bieden of simpelweg de kracht om iedere dag opnieuw verder te gaan, blijken minstens even belangrijk.
De acht films tonen daarmee geen eendimensionaal beeld van mensen die met moeilijkheden leven. Ze laten vooral mensen zien die, ondanks obstakels, hun eigen weg proberen te vinden.
Voor het eerst op het grote scherm
De acht deelnemers krijgen op woensdagavond 21 oktober voor het eerst de kans om hun films samen met een publiek te bekijken. Dat gebeurt tijdens het Kortfilmfestival Onderbelicht Erpe-Mere en Lede.
Na de vertoning volgt een gesprek met de makers. Lieven De Pril, die het traject van dichtbij meevolgde, begeleidt het gesprek. Daarbij wordt niet alleen teruggeblikt op de films zelf, maar ook op het proces dat eraan voorafging.
Wat betekent het om je eigen leven te filmen? Wat doet het met mensen wanneer hun dagelijkse werkelijkheid door anderen wordt bekeken? En vooral: wat kunnen deze persoonlijke beelden ons leren over drempels, participatie en menswaardigheid?
Ook Ides Nicaise, hoogleraar aan de KU Leuven en voorzitter van ATD Vierde Wereld Vlaanderen, neemt deel aan het gesprek. Hij deelt vanuit zijn expertise en ervaring zijn reflecties bij de verhalen en de thema’s die in de films naar voren komen.
Een stem geven aan mensen die vaak weinig gehoord worden
Het project wil daarmee verder gaan dan alleen een filmvertoning. Door inwoners zelf aan het woord te laten, wordt geprobeerd om een genuanceerder beeld te geven van armoede, kwetsbaarheid en maatschappelijke uitsluiting.
De deelnemers bepalen zelf wat ze tonen en hoe ze hun verhaal vertellen. Daardoor ontstaat een authentiek beeld van het dagelijkse leven, met zowel de moeilijkheden als de momenten van hoop en verbondenheid.
De organisatie hoopt dat de films niet alleen raken, maar ook gesprekken op gang brengen. Want achter iedere situatie schuilt een mens, een gezin en een persoonlijk verhaal.
In het kader van de Werelddag van Verzet tegen Armoede
De activiteit kadert in de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober. Die dag vestigt wereldwijd de aandacht op armoede, sociale uitsluiting en het belang van menselijke waardigheid. ‘Onderbelicht Erpe-Mere en Lede’ is een samenwerking van Welzijnsschakel Ommekeer Erpe-Mere, Welzijnsschakel Lede en Avansa Centraal-Vlaanderen, met steun van Cera.
Met acht korte films brengen inwoners hun eigen werkelijkheid letterlijk in beeld. Niet als statistiek, niet als abstract verhaal over armoede, maar als mensen met zorgen, dromen, talenten, relaties en dagelijkse uitdagingen. Soms is het voldoende om even langer te kijken om te ontdekken wat anders gemakkelijk onzichtbaar blijft.
