Wat tien jaar geleden begon als een kleinschalig initiatief met enkele enthousiaste vrijwilligers, is vandaag uitgegroeid tot een vaste waarde in Sint-Lievens-Houtem. Het Repair Café brengt inwoners samen rond een eenvoudige maar bijzonder waardevolle boodschap: wat kapot is, hoeft niet meteen bij het afval te belanden. Op zaterdag 12 september wordt het tienjarig bestaan uitgebreid gevierd.
Het verhaal van het Repair Café begon in 2015, toen enkele inwoners en betrokkenen de eerste gesprekken voerden over een lokaal initiatief waarbij mensen hun kapotte spullen konden laten herstellen. Een jaar later kreeg dat idee concreet vorm. In 2016 vond het allereerste Repair Café plaats in De Kringwinkel. De belangstelling was meteen groot: maar liefst 29 inwoners kwamen langs met spullen die niet meer naar behoren werkten.
Stofzuigers, radio’s, kledingstukken en kleine huishoudtoestellen werden op tafel gelegd. Vrijwilligers gingen er met kennis, geduld en de nodige creativiteit mee aan de slag. Het doel was duidelijk: zoveel mogelijk spullen een tweede leven geven en tegelijk vermijden dat ze onnodig bij het afval terechtkwamen.
“Veel mensen werden geholpen en vooral ons milieu werd weer een beetje gevrijwaard van extra afval”, klonk het in 2016 bij toenmalig schepen Tim De Knyf, die vandaag burgemeester van Sint-Lievens-Houtem is.
De repairders van het eerste uur
Tien jaar later is de basis van het Repair Café eigenlijk nog altijd dezelfde. Inwoners brengen een voorwerp mee dat defect is of dringend herstelling nodig heeft. Samen met een vrijwilliger wordt vervolgens bekeken wat er precies aan de hand is en of een oplossing mogelijk is.
Doorheen de jaren hebben heel wat vrijwilligers hun kennis en ervaring ingezet. Sommige repairders van het eerste uur zijn vandaag nog altijd actief. Ze hebben intussen een indrukwekkende hoeveelheid ervaring opgebouwd en weten vaak raad met de meest uiteenlopende problemen.
Een losse kabel, een koffiezetapparaat dat plots de geest heeft gegeven, een fiets met een mankement of een favoriete knuffel die dringend een opknapbeurt nodig heeft: niets is bij voorbaat uitgesloten. Ook voor textielherstellingen, het slijpen van messen en het herstellen van kleine huishoudtoestellen kunnen inwoners bij het Repair Café terecht.
Soms gaat het om een eenvoudige ingreep die ervoor zorgt dat een toestel opnieuw jarenlang kan worden gebruikt. In andere gevallen is de herstelling een stuk ingewikkelder. Dan wordt samen gezocht naar een mogelijke oplossing. En als herstellen echt niet meer lukt, hebben bezoekers op zijn minst geleerd wat er precies mis is met hun toestel.
Niet zomaar een plek om te herstellen
Het succes van het Repair Café zit echter niet alleen in de herstellingen. In de loop der jaren groeide het initiatief ook uit tot een gezellige ontmoetingsplaats.
Terwijl vrijwilligers sleutelen, naaien, slijpen, meten en zoeken naar oplossingen, ontstaan spontaan gesprekken tussen bezoekers. Een kapot toestel of kledingstuk wordt zo vaak de aanleiding voor een gezellige babbel. Bij een kop koffie wordt ondertussen kennis uitgewisseld en worden ervaringen gedeeld.
Dat sociale aspect is minstens even belangrijk als de technische kant van het verhaal. Het Repair Café brengt mensen met verschillende vaardigheden en achtergronden samen. Wie handig is, deelt zijn of haar kennis. Wie met een defect voorwerp komt, krijgt hulp en leert soms zelf iets bij. Zo draait het initiatief niet alleen rond herstellen, maar ook rond delen, ontmoeten en leren.
Minder afval, meer respect voor spullen
De gedachte achter het Repair Café is vandaag misschien nog relevanter dan tien jaar geleden. Door spullen te herstellen in plaats van ze meteen weg te gooien, wordt afval vermeden en worden grondstoffen gespaard.
Toch merken de vrijwilligers dat herstellen niet altijd vanzelfsprekend is. Moderne toestellen zijn soms moeilijk te openen, onderdelen zijn niet altijd beschikbaar en bepaalde producten zijn nauwelijks ontworpen met herstelbaarheid in gedachten. Wat vroeger eenvoudig kon worden vervangen of gerepareerd, kan vandaag soms een veel grotere uitdaging vormen.
Dat maakt het werk van de repairders des te waardevoller. Met een combinatie van ervaring, technische kennis, geduld en creativiteit proberen ze telkens opnieuw te bekijken wat nog mogelijk is.
Want soms is een klein defect voldoende om een voorwerp als waardeloos te beschouwen. Terwijl er met een paar handige handen, een beetje kennis en de nodige volharding nog jaren extra gebruik in zit.
Tien jaar vrijwilligerswerk
Achter het succes van het Repair Café staat bovenal een enthousiaste groep vrijwilligers. Zij zorgen ervoor dat het initiatief kan blijven bestaan en maken telkens opnieuw tijd om anderen te helpen.
Het gemeentebestuur wil hen dan ook nadrukkelijk bedanken voor hun inzet van de voorbije tien jaar. “Tien jaar Repair Café is in de eerste plaats tien jaar vrijwilligerswerk. Mensen die hun kennis delen, tijd maken voor anderen en telkens opnieuw proberen iets te herstellen dat anders misschien bij het afval zou belanden. Daar mogen we bijzonder trots en dankbaar voor zijn”, zegt burgemeester Tim De Knyf.
De voorbije tien jaar tonen volgens het gemeentebestuur aan dat het Repair Café een duidelijke plaats heeft verworven binnen de gemeente. Wat ooit begon met 29 bezoekers tijdens de eerste editie, is uitgegroeid tot een initiatief waarbij duurzaamheid en ontmoeting hand in hand gaan.
Verjaardagseditie op zaterdag 12 september
Om het tienjarig bestaan te vieren, wordt op zaterdag 12 september een bijzonder verjaardags-Repair Café georganiseerd. Bezoekers kunnen er zoals gewoonlijk terecht met spullen die ze graag een tweede leven willen geven.
Maar deze keer is er natuurlijk nog een extra reden om langs te komen. Ter gelegenheid van de verjaardag worden bezoekers getrakteerd op iets lekkers.
Tien jaar na de eerste editie blijft de boodschap dan ook bijzonder eenvoudig: eerst herstellen, dan pas vervangen. En wie weet, wordt een kapot voorwerp dat op 12 september binnenkomt wel het volgende succesverhaal van het Repair Café van Sint-Lievens-Houtem.
