Nog tot en met 18 februari organiseert de politie van Aalst een reeks AMOK-oefeningen in samenwerking met tien Aalsterse scholen. Het doel van deze oefeningen is om zowel de politiediensten als de scholen voor te bereiden op uitzonderlijke situaties waarbij een aanvaller actief slachtoffers probeert te maken. Er worden realistische scenario’s gesimuleerd, die waardevolle inzichten bieden voor alle partijen.
Doel van de oefeningen.
Wat is het uiteindelijke doel van de AMOK-oefeningen?
Zowel voor scholen als onze politiediensten is het doel om zich optimaal voor te bereiden als er een AMOK-situatie plaatsvindt. De oefeningen vergroten het bewustzijn, verbeteren noodprocedures en versterken de samenwerking tussen scholen en politie. Door realistische simulaties te organiseren, kunnen scholen hun noodplannen testen en aanpassen, terwijl wij de procedure kunnen oefenen. Het doel is een verhoogde paraatheid en veiligheid te realiseren, niet alleen binnen schoolmuren, maar ook in de bredere gemeenschap.
Hoe groot is het risico op een AMOK-situatie in Aalst of België in het algemeen?
In het buitenland komen AMOK-situaties regelmatiger voor. In ons land zijn dergelijke situaties eerder uitzonderlijk (bv. Kim De Gelder 2009 of Mehdi Nemmouche 2014). Een AMOK-situatie uitsluiten is onmogelijk, maar net daarom is het zo belangrijk om preventief op te treden en zo goed mogelijk voorbereid te zijn.
Zijn dergelijke oefeningen al georganiseerd in andere steden of zones?
Het is de eerste keer dat dergelijke grootschalige oefeningen in Aalst georganiseerd worden. Andere zones, zoals Waasland-Noord, Puyenbroeck, Geel-Laakdal-Meerhout hebben eerder al zulke oefeningen georganiseerd. Enkele andere politiezones namen sinds de start van de oefeningen contact op met ons om hen op weg te helpen om zelf hun eigen AMOK-oefeningen te organiseren.
Over de scholen.
Hoe werden de deelnemende scholen geselecteerd? Worden de oefeningen verplicht voor alle scholen in Aalst, of blijft deelname vrijwillig?
Alle scholen werden uitgenodigd voor een infosessie Amok en waren ook allemaal aanwezig. Daar werd de vraag gesteld wie met ons een oefening Amok wou doen, 10 scholen zijn hierop ingegaan. We zijn dus met hen aan de slag gegaan voor de voorbereidingen. Nadien heeft er zich nog één school aangeboden, daar zijn we niet meer op kunnen ingaan. De scholen op ons grondgebied die niet deelgenomen hebben aan de oefeningen, krijgen bezoek van onze politionele preventiedienst. Zij krijgen dus ook advies op maat om voorbereid te zijn op een eventuele AMOK-situatie.
Hoe reageren de leerlingen en leerkrachten op deze oefeningen?
De oefeningen hadden ongetwijfeld een impact, maar we waren over het algemeen heel blij met de inzet van zowel de leerlingen als de leerkrachten. De meeste leerlingen waren zeer betrokken leefden zich heel goed in in het scenario, wat de training voor onze collega’s nog waardevoller heeft gemaakt. Hoe wordt de privacy van de leerlingen en leerkrachten gewaarborgd, zeker met mogelijke media-aandacht?
We hebben ervoor gekozen om de pers niet te laten meevolgen met de oefeningen. Er werd zo goed als geen beeldmateriaal gemaakt tijdens de oefeningen. In het beeldmateriaal dat we wel hebben, is ervoor gezorgd dat zij niet herkenbaar in beeld komen. De aanwezigen op het persmoment krijgen na afloop digitaal enkele beelden ter beschikking.
Wat is het plan voor scholen die niet aan deze oefeningen hebben deelgenomen?
De scholen op ons grondgebied die niet deelgenomen hebben aan de oefeningen, krijgen nog bezoek van onze politionele preventiedienst.
Zij krijgen dus ook advies op maat om voorbereid te zijn op een eventuele AMOK-situatie.
Over de uitvoering.
Hoe realistisch zijn de simulaties?
Worden bijvoorbeeld wapens en geweld nagebootst? We willen de simulaties zo realistisch mogelijk maken. Er wordt effectief geschoten, maar er worden simulatiewapens gebruikt met losse flodders, zodat niemand gewond kan geraken. Daarnaast werden de slachtoffers ook voorzien van grime, en werd er een beroep gedaan op hun acteerprestaties. Om de veiligheid van de leerlingen te garanderen, werd er persoonlijk beschermingsmateriaal voorzien, zoals veiligheidsbrillen, fluohesjes, etc.
Hoeveel mensen hebben deelgenomen aan de oefeningen?
Alle operationele medewerkers werden ingepland om deel te nemen aan de oefeningen. Voor elke oefening werden 3 coördinatoren voorzien, 2 medewerkers van het SPoT, een 24-tal die de oefening effectief uitvoeren en nog een 15-tal andere collega’s voor omkadering en begeleiding.
Hoe verloopt de samenwerking tussen de politie en de scholen tijdens de oefeningen?
Zowel vooraf als tijdens de oefeningen, konden we rekenen op een vlotte samenwerking. De monitoren hebben vooraf meermaals vergaderd met de verantwoordelijken van de scholen zelf om alles op de dag zelf in goede banen te leiden.
Welke feedback hebben de scholen tot nu toe gegeven over de oefeningen?
De eerste feedback van de scholen was zeer positief. We verwijzen graag naar de scholen zelf om hun ervaringen te delen.
Hoe wordt de psychosociale impact op de leerlingen en leerkrachten aangepakt?
Er wordt bij elke oefening aanwezigheid voorzien van 2 medewerkers van ons SPoT en ook een zorgmedewerker van de school.
Welke rol speelden de leerlingen?
Iedere leerling kreeg een eigen opdracht tijdens de oefening. Sommigen moesten zich verschuilen in een klaslokaal, anderen moesten chaos creëren of gewond of dood spelen.
Over de politie.
Welke voorbereidingen zijn er geweest?
Het organiseren van 10 grootschalige oefeningen kan alleen met een grondige voorbereiding. Per school werd er een werkgroep opgericht, en werden 2 monitoren en 1 notulist toegewezen voor de coördinatie van de oefening. Zij stonden ook telkens in voor de briefing van de scholen en de eigen collega’s.
Hoe worden de procedures na de oefeningen verder geoptimaliseerd?
Na elke oefening wordt een grondige evaluatie uitgevoerd, zowel bij de politie als bij de scholen. Op basis van deze evaluaties:
- Krijgen scholen specifiek advies om hun noodplannen verder aan te passen en verbeteren.
- Worden de AMOK-procedures van de politie geanalyseerd en waar nodig geoptimaliseerd.
- Worden de lessen uit elke oefening verzameld en verwerkt in een algemene leidraad, die met alle scholen in Aalst wordt gedeeld.
Zo ontstaat een continu proces van leren en verbeteren, gericht op maximale efficiëntie en effectiviteit in een crisis.
Over de toekomst.
Worden er in de toekomst meer van deze oefeningen gepland, en zo ja, met welke frequentie?
We bekijken dit nog na afloop van de reeks oefeningen, tijdens de algemene debriefing.
Hoe zullen de resultaten van deze oefeningen gedeeld worden met andere politiezones en scholen?
Elke oefening is op maat van een school afgesteld, het is dus moeilijk om die resultaten te delen met andere politiezones. Na afloop van deze reeks oefeningen krijgen alle scholen in Aalst advies op maat voor AMOK-situaties. Hiermee bouwen we verder aan een veilige leeromgeving.
Andere vragen.
Klopt het dat er donderdag een oefening was van bijzonder bijstandsteam in kader van AMOK?
Donderdag 23/01/2025 was er een extra AMOK-trainingsdag voor ORCO. De oefening was qua opzet gelijkaardig aan de andere AMOK-oefeningen, maar werd georganiseerd op het niveau van het bijzonder bijstandsteam.
Er werden 70 rollenspelers ingezet (studenten integrale veiligheid), alsook 20 ORCO-leden en 15 leden van DSU.
De oefening was niet uitzonderlijk, ORCO heeft elke 2 maand een uitgebreide trainingsdag, maar deze keer werd de dag ook in kader van AMOK ingevuld.
Hoe lang duurt zo’n oefening gemiddeld?
Een AMOK-situatie duurt gemiddeld 8 minuten, er is dus heel weinig tijd om de dader uit te schakelen. Net daarom is het zo belangrijk om hierop te oefenen. De oefening gaat dan verder met verzorging van de slachtoffers, en duurt dus telkens langer dan 8 minuten. De voorbereidingen, zowel voor ons als voor de scholen, namen echter heel wat meer tijd in beslag.
