Op zondag 13 september 2026 staat de Zottegem volledig in het teken van folklore, traditie en feestelijke ambiance. Nadat vorig jaar de gemeente Lede gastgemeente was voor het Belgisch Kampioenschap Bellemannen, is het nu de beurt aan de Egmontstad om het prestigieuze nationale evenement te organiseren. Het kampioenschap vindt plaats op de Markt van Zottegem en wordt bovendien gekoppeld aan Open Monumentendag, waardoor bezoekers niet alleen kunnen genieten van het kleurrijke spektakel van de bellemannen, maar ook van het rijke historische erfgoed van de stad.
De organisatie krijgt extra betekenis omdat Zottegem pas sinds begin maart over een eigen belleman beschikt. Met Dirk Ribbens kreeg de stad voor het eerst in haar geschiedenis een officiële stadsomroeper. Die verkiezing betekende meteen de start van een nieuwe folkloristische traditie in de stad. Het initiatief sluit perfect aan bij de ambitie van Zottegem om zijn rijke geschiedenis, erfgoed en bruisende feestcultuur nog sterker in de kijker te zetten.
Belleman: een stem uit het verleden
De belleman – ook wel stadsomroeper genoemd – speelde eeuwenlang een belangrijke rol in het dagelijkse leven. In tijden zonder televisie, radio, sociale media of internet was hij dé levende nieuwsbron van de stad of gemeente. Gewapend met een imposante bel trok hij door de straten om officiële berichten, nieuws, verordeningen of commerciële boodschappen bekend te maken. Zodra de bel klonk, verzamelden inwoners zich op pleinen en straathoeken om aandachtig te luisteren naar zijn krachtige stem.
Hoewel het beroep geleidelijk uit het straatbeeld verdween, kende het in de twintigste eeuw een opvallende heropleving dankzij pionier Juliën Pauwels. Wat begon in Drongen groeide na de fusie met Gent uit tot het officiële stadsomroeperschap van Groot-Gent. Zijn enthousiasme werkte inspirerend voor tal van andere gemeenten, die opnieuw een belleman aanstelden als levende ambassadeur van hun stad.
Vandaag telt België ongeveer dertig actieve bellemannen die officieel erkend zijn door hun stad of gemeente. Oost-Vlaanderen is daarbij bijzonder sterk vertegenwoordigd, met maar liefst achttien actieve stadsomroepers. Onder meer Gent telt drie bellemannen, terwijl Lokeren en Deinze er twee hebben. Daarnaast zijn ook Oudenaarde, Oosterzele, Ninove, Assenede, Geraardsbergen, Lede, Temse, Haaltert, Baasrode, Buggenhout en nu dus ook Zottegem vertegenwoordigd.
Strijd volgens strikte regels
Het Belgisch Kampioenschap Bellemannen bestaat sinds 2005 en groeide in de loop der jaren uit tot een geliefde traditie en een ware publieksmagneet. De deelnemers worden beoordeeld op verschillende aspecten zoals stemvolume, articulatie, uitstraling, zelfverzekerdheid en de manier waarop zij hun roep brengen.
Daarbij gelden strikte regels. Elke deelnemer moet vooraf zijn tekst indienen en die moet voldoen aan een aantal vaste voorwaarden:
- De roep moet tussen 75 en 100 woorden tellen
- De tekst moet starten met “Aandacht, aandacht”
- De roep moet eindigen met “Men zegge het voort”
Die duidelijke structuur zorgt ervoor dat elke belleman herkenbaar blijft binnen de traditie, maar tegelijk voldoende ruimte krijgt voor creativiteit, humor, historische verwijzingen of lokale trots.
Joris Goens opnieuw topfavoriet
Tijdens het kampioenschap van 2024 in Assenede ging de overwinning opnieuw naar Joris Goens, de belleman van Veurne. Hij behaalde toen al zijn twaalfde nationale titel en bevestigde daarmee nogmaals zijn indrukwekkende reputatie binnen de wereld van de bellemannen.
Ook tijdens de editie in Lede maakte Goens zijn favorietenrol volledig waar. Met een krachtige stem, een inhoudelijk sterke tekst en een perfect gebrachte roep wist hij opnieuw de jury te overtuigen. Hij veroverde zo zijn dertiende nationale titel, een uitzonderlijke prestatie die zijn status als absolute grootmeester in het vak alleen maar versterkte.
Of hij ook in Zottegem opnieuw de beste zal blijken, wordt dé grote vraag op zondag 13 september. De concurrentie zal ongetwijfeld proberen zijn hegemonie te doorbreken, maar Goens blijft zonder twijfel de man die iedereen wil verslaan.
Internationale uitstraling
De Belgische bellemannen hebben ook internationaal naam gemaakt. Een van de absolute hoogtepunten vond plaats in 1989, toen Gent gaststad was voor het tweede wereldkampioenschap belleman. Maar liefst negentig bellemannen en hun begeleiders uit binnen- en buitenland zakten toen af naar de Arteveldestad.
De wedstrijden vonden plaats op iconische locaties zoals de Graslei, Korenlei en het Sint-Pietersplein. Uiteindelijk ging de overwinning naar de Engelsman Trevor Heeks, maar het evenement bleef vooral hangen als een indrukwekkend folkloristisch spektakel dat duizenden bezoekers lokte.
Met het Belgisch Kampioenschap Bellemannen krijgt Zottegem nu de kans om zelf een stukje van die rijke traditie verder te schrijven. In combinatie met Open Monumentendag belooft het een unieke dag te worden waarop cultuur, erfgoed, geschiedenis en volksfeest samenkomen in het hart van de stad.
De organisatoren hopen dan ook op een massale publieke belangstelling voor deze bijzondere editie op de Markt van Zottegem. Eén boodschap klinkt alvast luid en duidelijk door de straten van de Egmontstad:
“Noteer zondag 13 september 2026 in uw agenda… en men zegge het voort!”
