De Oost-Vlaamse gouverneur Carina Van Cauter heeft een tijdelijk onttrekkingsverbod afgekondigd voor onbevaarbare waterlopen en publieke grachten in vijftien onttrekkingszones verspreid over de provincie. De maatregel komt er na een zorgwekkende daling van de waterpeilen en moet verdere schade aan natuur, landbouw en watervoorziening voorkomen.
Droog jaar laat sporen na
Volgens de provinciale diensten kende het voorbije jaar een uitgesproken droog verloop, waardoor de waterreserves al sterk verzwakt de winter ingingen. Hoewel de wintermaanden voor een gedeeltelijk herstel zorgden, bleek dat onvoldoende om de schade volledig weg te werken. Vooral de grondwaterstanden blijven op veel plaatsen lager dan normaal.
Ook de neerslag in februari en maart kon het opgebouwde tekort niet volledig compenseren. Bovendien verliep april uitzonderlijk droog, waardoor waterpeilen, debieten en grondwaterstanden opnieuw sterk daalden. De recente en voorspelde regenval zorgt lokaal wel voor een lichte verbetering, maar in Oost-Vlaanderen bleef de neerslag duidelijk beperkter dan elders.
Kritische drempelwaarden bereikt
In vijftien onttrekkingszones in de provincie werd vastgesteld dat de kritische drempelwaarden van onbevaarbare waterlopen en publieke grachten reeds zijn onderschreden of eerstdaags bereikt zullen worden. Na overleg tijdens het Provinciaal Droogteoverleg van 12 mei 2026 besliste de gouverneur daarom om een tijdelijk verbod op wateronttrekking in te voeren. De maatregel gaat officieel in op 14 mei 2026 en blijft gelden zolang de waterpeilen onvoldoende hersteld zijn.
Gemeenten die getroffen worden
Het verbod geldt geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van volgende steden en gemeenten: Aalst, Assenede, Brakel, Buggenhout, Gavere, Gent, Geraardsbergen, Kluisbergen, Lierde, Lochristi, Lokeren, Merelbeke-Melle, Nazareth-De Pinte, Ninove, Oosterzele, Oudenaarde, Ronse, Sint-Laureins, Sint-Martens-Latem, Wortegem-Petegem en Zottegem.
Welke waterlopen zijn betrokken?
Het verbod heeft betrekking op diverse zones langs onder meer de Rone, Molenbeek, Zwalmbeek, Mark, Leopoldkanaal, Moervaart, Schelde, Dender en Leie. In deze gebieden mag tijdelijk geen water meer worden opgepompt uit onbevaarbare waterlopen en publieke grachten.
Daarbovenop blijft ook het reeds bestaande semi-permanente onttrekkingsverbod in ecologisch zeer kwetsbare waterlopen van kracht tot en met 31 oktober 2026.
Uitzonderingen op het verbod
Er gelden enkele uitzonderingen op de maatregel. Wateronttrekking blijft toegestaan in volgende gevallen:
- gebruik van weidepompen voor drenking van vee in weilanden;
- onttrekkingen door hulpdiensten in noodsituaties wanneer geen alternatief beschikbaar is;
- vullen van spuittoestellen voor gewasbeschermingsmiddelen, op voorwaarde dat geen risico op puntverontreiniging ontstaat.
Alternatieven blijven mogelijk
Voor landbouwers, bedrijven en particulieren die door het verbod getroffen worden, benadrukt de provincie dat elders in Oost-Vlaanderen nog voldoende waterlopen beschikbaar zijn waar wel water mag worden onttrokken. Afhankelijk van de locatie kan daarvoor een vergunning, machtiging of melding nodig zijn.
Wie eerder al een onttrekkingsticket kreeg voor één van de vijftien verboden zones, zal automatisch een mail ontvangen. Dat ticket vervalt vanaf de inwerkingtreding van het verbod.
Geen beperkingen op drinkwater
Voorlopig zijn er geen bijkomende maatregelen nodig voor het gebruik van leidingwater. De drinkwatervoorraden blijven momenteel voldoende op peil. Toch roepen de bevoegde instanties inwoners op om bewust en zuinig om te springen met water en niet-essentieel verbruik zoveel mogelijk te beperken.
Waarschuwing voor komende zomer
Met deze maatregel wil de provincie tijdig ingrijpen om ernstige problemen later op het jaar te vermijden. Als de droogte aanhoudt en regen uitblijft, kunnen bijkomende zones volgen of strengere beperkingen nodig worden. De komende weken zullen daarom cruciaal zijn voor de waterhuishouding in Oost-Vlaanderen.
