Wie deze namiddag door Papegem reed, kon er onmogelijk naast kijken. Vlaggen wapperden trots aan de kapel en aan tal van woningen, terwijl een honderdtal gelovigen zich verzamelde aan de ingang van het Hof te Papegem. Zoals elk jaar op de zondag na 8 mei vierde deze hechte gemeenschap haar traditionele kermis ter ere van haar patroonheilige, de Heilige Macharius.
Wat voor toevallige voorbijgangers misschien een folkloristisch tafereel leek, was voor de inwoners van Papegem veel meer dan dat. Het ging om een dag van geloof, herinnering en samenhorigheid. Een levende traditie die generaties overstijgt en diep verankerd zit in de geschiedenis van de wijk. Het feest vond opnieuw plaats op het domein van Angèle Meersschaut en Marc Van Der Taelen, beter bekend als het Hof te Papegem, dat al jarenlang het kloppend hart vormt van deze bijzondere viering.
Een traditie geboren uit angst en hoop
De oorsprong van de verering van de Heilige Macharius in Papegem gaat terug tot het einde van de negentiende eeuw. In 1888 en 1889 werd de wijk zwaar getroffen door een tyfusepidemie. Zoals op vele plaatsen in Vlaanderen bracht de ziekte angst, verdriet en machteloosheid met zich mee. Geneesmiddelen bestonden nauwelijks en families zagen dierbaren ziek worden zonder perspectief op genezing.
Tijdens die donkere periode hield bisschop Monseigneur Lambrecht halt in Papegem. Hij zegende de zieken en sprak woorden van troost. Daarbij deed hij een belofte die diepe indruk naliet bij de inwoners: bij een volgend bezoek zou hij een relikwie meebrengen van de Heilige Macharius, een heilige die traditioneel werd aangeroepen tegen besmettelijke ziekten.
Volgens het toenmalige weekblad De Werkman van 21 oktober 1892 verdween de ziekte kort na de aankomst van de relikwie. Voor de bewoners was dit geen toeval, maar een mirakel. Uit dankbaarheid groeide het plan om een kapel op te richten aan de ingang van het Hof te Papegem, langs de Grote Steenweg Aalst-Gent.
Op 10 mei 1891 werd de kapel plechtig ingewijd. Dit jaar was het precies 135 jaar geleden dat deze plaats van gebed en hoop werd opgericht. Sindsdien vormt de kapel het centrum van de jaarlijkse vieringen en van het religieuze leven in de wijk.
Een heilige die blijft voortleven
De Heilige Macharius leeft vandaag nog altijd voort in de harten van de Papegemnaren. Niet alleen als beschermheilige tegen ziekte en rampspoed, maar ook als symbool van verbondenheid, volharding en trouw aan de eigen gemeenschap.
Dat bleek opnieuw uit de grote opkomst op zondag. Onder een stralende lentezon kwamen inwoners, familieleden en bezoekers samen om deze traditie eer aan te doen. Ook het gemeentebestuur van Lede tekende present. Burgemeester Geertrui Van De Velde was aanwezig, samen met schepenen De Geyter, Derder en Moens, evenals ereburgemeester Roland Uyttendaele. Hun aanwezigheid onderstreepte het belang van deze eeuwenoude traditie voor de lokale gemeenschap.
Inspirerende woorden van Padre Johan Van Den Eeckhout
Voorafgaand aan de ommegang sprak Padre Johan Van Den Eeckhout de aanwezigen toe met een warme en inspirerende homilie. Hij had het over geloof dat mensen overeind houdt in moeilijke tijden, over veerkracht van gemeenschappen en over het belang van tradities die mensen blijven verbinden.
Bijzondere hulde bracht hij aan bisschop Lambrecht, die destijds een beslissende rol speelde in het ontstaan van de Machariusverering in Papegem. Daarnaast sprak hij ook woorden van grote waardering uit voor Angèle Meersschaut en Marc Van Der Taelen, die al jarenlang zorg dragen voor de kapel. Weer of geen weer, winter of zomer: elke ochtend wordt de kapel geopend en blijft zij toegankelijk tot omstreeks 19 uur voor iedereen die er rust wil zoeken, een kaarsje wil branden of even wil bidden.
Ondanks hun leeftijd blijven zij zich inzetten, ondertussen geholpen door kinderen en kleinkinderen die de traditie mee verderzetten. Een mooi voorbeeld van hoe erfgoed niet alleen bewaard wordt, maar ook wordt doorgegeven.
Plechtige ommegang door de wijk
Na het gebed zette de processie zich in beweging. Het beeld van de Heilige Macharius werd plechtig meegedragen, samen met de relikwie, gedragen door enkele leden van de wijk. De stoet trok door de Papegemse straten, begeleid door zang, gebed en het vertrouwde Machariuslied dat door velen uit volle borst werd meegezongen. Het was een ingetogen maar tegelijk warme processie, waarin traditie en geloof tastbaar aanwezig waren.
Bij het kapelletje van Onze-Lieve-Vrouw werd halt gehouden voor een moment van bezinning. Nadien trok men verder naar het kleine maar karaktervolle kerkje van de wijk, waar kort werd gebeden bij het Heilig Sacrament.
Daarna keerde de stoet terug naar de oorspronkelijke Machariuskapel, waar de aanwezigen gezegend werden met de relikwie. In stilte en met zichtbaar ontzag ontvingen velen deze zegening. Voor tal van deelnemers was dit het hoogtepunt van de dag: een moment van innerlijke rust, troost en verbondenheid.
Van ingetogenheid naar feestvreugde
Na de religieuze plechtigheden maakte de ingetogen sfeer plaats voor gezellige feestelijkheid. Op het Hof van Angèle en Marc stonden lange tafels klaar waar buren, vrienden en familie konden genieten van koffiekoeken, taart en lokale lekkernijen.
Voor Angèle Meersschaut en Marc Van Der Taelen blijft het telkens opnieuw een eer om gastvrouw en gastheer te mogen zijn van dit unieke gebeuren. Marc verwoordde het treffend: “Zolang wij hier wonen, blijft deze traditie leven. We doen dit voor de heilige, voor onze wijk en voor iedereen die hier nog steeds kracht uit haalt.”
Feest gaat nog verder
De viering van H. Macharius stopt niet op zondag alleen. ’s Avonds was er in het zaaltje nog een optreden van Jelle en Erik, wat zorgde voor extra ambiance en gezelligheid. Morgen, maandag 11 mei, volgt om 10 uur de plechtige zielmis ter nagedachtenis van overleden wijkbewoners. Daarnaast blijft de kermistoog geopend van 10.30 uur tot 23 uur en staat om 19 uur een optreden van Begyjnye op het programma, georganiseerd door Verenigd Papegem.
Besluit
Papegem bewees deze zondag opnieuw dat tradities enkel blijven bestaan wanneer mensen ze met overtuiging blijven dragen. De viering van de Heilige Macharius is geen museumstuk uit het verleden, maar een levend erfgoed waarin geschiedenis, geloof en gemeenschap samenkomen.
Wat ooit ontstond uit angst voor ziekte en uit hoop op bescherming, groeide uit tot een jaarlijkse dag van dankbaarheid en verbondenheid. Dankzij families zoals die van Angèle Meersschaut en Marc Van Der Taelen, en dankzij de vele inwoners die jaar na jaar deelnemen, blijft deze unieke traditie springlevend.
In een tijd waarin verbondenheid niet vanzelfsprekend is, toont Papegem hoe sterk een gemeenschap kan zijn wanneer zij haar verleden koestert en samen haar toekomst bouwt.
