In het kader van een pilootproject van Defensie maakten de leerlingen Integrale Veiligheid van het GO! atheneum Geraardsbergen een indringende herdenkingsreis naar Polen. Daar brachten ze een bezoek aan Auschwitz-Birkenau, het voormalige concentratie- en vernietigingskamp dat symbool staat voor een van de donkerste bladzijden uit de Europese geschiedenis. De confrontatie met deze plek liet een diepe indruk na bij de jongeren en maakte op pijnlijke wijze duidelijk hoe broos verdraagzaamheid en menselijkheid kunnen zijn.
Samen met ongeveer 150 jongeren uit heel Vlaanderen en Wallonië namen de leerlingen van het atheneum deel aan de herdenkingsreis. De deelname past binnen de nauwe samenwerking tussen de opleiding Integrale Veiligheid en Defensie, die een centrale rol speelt binnen het leertraject. “De reis werd gedragen door een duidelijke boodschap: herinnering is geen vrijblijvende oefening, maar een morele opdracht”, benadrukt begeleider Wesley Lor. “Het besef dat dit nooit mag worden vergeten, stond centraal tijdens het hele bezoek.”
Het programma was intens en zorgvuldig opgebouwd. In de voormiddag bezochten de leerlingen Auschwitz, waar ze geconfronteerd werden met de tastbare restanten van het kamp en de persoonlijke verhalen van de slachtoffers. In de namiddag volgde een bezoek aan Birkenau, waar de immense schaal van het vernietigingsapparaat pas echt duidelijk werd. De dag werd afgesloten met een ingetogen herdenkingsmoment, waarbij ruimte was voor stilte, reflectie en respect.
Voor de leerlingen was het bezoek veel meer dan een klassieke geschiedenisles. “Dit was geen abstract verhaal uit een handboek, maar een ervaring die je raakt en aan het denken zet”, getuigt leerling Kenny Tshimanga. “In onze richting werken we elke dag samen, los van afkomst of huidskleur. Het blijft onbegrijpelijk dat één ideologie ooit de vernietiging van een hele bevolkingsgroep kon legitimeren. Zoiets mag nooit meer gebeuren.” De reis riep bij velen vragen op over macht, uitsluiting, verantwoordelijkheid en de rol die elk individu speelt binnen de samenleving.
De herdenkingsreis werd georganiseerd door het War Heritage Institute (WHI) in samenwerking met Defensie en vond plaats in aanwezigheid van minister van Defensie Theo Francken. Ook mediafiguur An Lemmens was aanwezig. Zij gaf aan het project actief te willen ondersteunen en wil mee helpen om de boodschap van ‘nooit meer’ ook buiten de schoolmuren te laten weerklinken.
Voor het GO! atheneum Geraardsbergen betekent deze reis geen eindpunt, maar een begin van verdere verwerking en bewustmaking. “De school bedankt het WHI en kolonel Werner Roels voor deze unieke kans en kijkt uit naar verdere samenwerkingen”, aldus begeleidend leerkracht Wesley Lor. “Onze leerlingen zullen hun ervaringen verwerken in een educatief project waarmee ze ook anderen binnen de school willen sensibiliseren. Zo wordt herinnering doorgegeven, niet als een vaststaand verleden, maar als een blijvende waarschuwing.”
Met deze herdenkingsreis willen de betrokken partners jongeren niet alleen laten terugkijken, maar vooral doen nadenken over de toekomst. Want alleen door te blijven kijken, luisteren en vertellen, kan worden vermeden dat de geschiedenis zich herhaalt.
