Tijdens de jongste gemeenteraad van Herzele kwam het herdenken en erkennen van oud-strijders uitvoerig aan bod. Gemeenteraadslid Jo De Loor (Vooruit) greep het moment aan om vragen te stellen over de manier waarop het gemeentebestuur omgaat met grafmonumenten, concessies en de blijvende zichtbaarheid van de Herzeelse oud-strijders op de lokale begraafplaatsen.
Een bijzonder initiatief op 11 november.
De Loor verwees naar een ingetogen en bijzonder moment tijdens de voorbije Wapenstilstandsdag. Op het oud kerkhof van Steenhuize werd op initiatief van een lokale familie een nieuw grafmonument geplaatst voor een oud-strijder uit de Eerste Wereldoorlog, die tot dan toe geen zerk meer had. Zowel de vereniging van oud-strijders als het gemeentebestuur ondersteunden het initiatief.
“Het was een mooie en respectvolle plechtigheid,” aldus De Loor. “Maar het verwonderde me dat het initiatief niet van de gemeente uitging, maar van een burger die niet betrokken is bij het bestuur.”
Hij stelde zich vervolgens enkele belangrijke vragen:
- Hoeveel oud-strijders die ooit in Herzele woonden en hier begraven liggen, wachten nog op zo’n erkenning?
- Zijn alle oud-strijdersgraven op Herzeels grondgebied in kaart gebracht?
- Wat gebeurt er met Herzeelse oud-strijders die niet in onze gemeente begraven zijn maar bijvoorbeeld in de buurt van het voormalige front?
- Waarom treedt het bestuur niet proactiever op?
- En hoe zit het precies met de regeling rond grafconcessies van oud-strijders?
Burgemeester Rogiers: “Oud-strijders hebben een eeuwigdurende concessie”
Burgemeester Benjamin Rogiers (Open VLD Herzele) gaf toelichting bij het bestaande beleid. Volgens hem hoeven Herzeelse oud-strijders zich geen zorgen te maken over de toekomst van hun laatste rustplaats.
“In Herzele hebben oud-strijders een eeuwigdurende grafconcessie. Wanneer de familie het graf niet langer onderhoudt, neemt de gemeente dat over. Als er geen grafsteen meer is, wordt een nieuwe zerk geplaatst met recuperatiemateriaal, vaak in samenwerking met het GO! Atheneum. Elk oud-strijdersgraf krijgt ook een herkenningsplaatje ‘Pro Patria’.”
Het gemeentebestuur werkt voor de identificatie van oud-strijdersgraven samen met het Oud-strijderscomité, NSB Herzele en raadpleegt onder meer het War Heritage Museum. Toch blijft de puzzel onvolledig.
“We beschikken niet over een volledige lijst. De archieven uit die periode zijn niet altijd volledig of centraal bewaard,” aldus Rogiers.
Oud-strijders buiten Herzele begraven: beperkte bevoegdheid.
Een ander belangrijk punt is dat Herzele niet bevoegd is voor monumenten of concessies op begraafplaatsen buiten de gemeentegrenzen.
“Voor Herzeelse oud-strijders die elders begraven zijn – bijvoorbeeld aan het voormalige front – kunnen wij geen grafconcessies beheren of monumenten plaatsen. We doen wel verder aan inventarisatie wanneer er nieuwe informatie binnenkomt, maar volledig proactief optreden is moeilijk. Het historisch opzoekingswerk is zeer intensief.”
Lokale herdenking blijft een plicht én uitdaging.
De tussenkomst van De Loor toont aan dat het herdenken van oud-strijders niet alleen een jaarlijkse traditie is, maar ook een blijvende verantwoordelijkheid van het lokale bestuur. Het gesprek in de gemeenteraad maakt duidelijk dat Herzele stappen zet, maar tevens afhankelijk blijft van historische bronnen, samenwerking met verenigingen en burgers die nieuwe informatie aanbrengen.
De Loor benadrukte dat erkenning voor oud-strijders meer dan symbolisch is:
een zorgvuldige omgang met hun graven is een manier om hun verhaal en hun offers levend te houden.
De gemeente engageert zich om de inventarisatie verder te zetten en te reageren op elke nieuwe aanwijzing. Maar het debat toont ook dat er bij velen een behoefte leeft aan een volledige en proactieve aanpak, zodat geen enkele oud-strijder in de vergetelheid raakt.
