Tijdens de gemeenteraad in Herzele van woensdagavond kaartte N-VA-raadslid Joshua D’Hondt de aanpak van de Aziatische hoornaar in Herzele aan. De exotische wespensoort vormt al enkele jaren een groeiend probleem in Vlaanderen en zorgt voor toenemende bezorgdheid bij imkers, landbouwers en natuurliefhebbers. D’Hondt pleitte voor een doordachte en kordate aanpak om verdere verspreiding tegen te gaan.
“De strijd tegen de Aziatische hoornaar is zeer belangrijk voor de bescherming van onze bestuivers en de algehele kwaliteit van onze natuur”, benadrukte D’Hondt tijdens de gemeenteraad. “Door de imkers wordt er aan de alarmbel getrokken. De koloniecyclus van deze soort bereikt zijn hoogtepunt in de periode van augustus tot en met oktober, wat deze maanden cruciaal maakt voor een effectieve bestrijding. Het is essentieel om in deze periode actie te ondernemen zodat we de geboorte van de nieuwe koninginnen kunnen voorkomen. Elke kolonie produceert honderden nieuwe koninginnen die in het najaar uitvliegen om te overwinteren. Als deze nesten niet worden verwijderd, verzekeren we de verspreiding en explosieve groei van de populatie in het volgende jaar.”
Daarom vroeg het raadslid aan het gemeentebestuur om meer duidelijkheid over de aanpak in Herzele. “Zijn er cijfers over het aantal nesten dat de afgelopen jaren is bestreden en is er sprake van een stijging in het aantal meldingen? Welke methode wordt gebruikt om de nesten te verdelgen — pesticiden of milieuvriendelijke alternatieven? En vooral: welke maatregelen neemt het gemeentebestuur om de strijd tegen de Aziatische hoornaar duurzaam aan te pakken? Zijn er bijkomende maatregelen gepland om de opmars te beperken?”, vroeg D’Hondt.
Gecoördineerde bestrijding in samenwerking met provincie.
Schepen van Milieu en Leefmilieu Ann Van Ruyskensvelde (Open VLD Herzele) gaf een uitgebreide toelichting over de huidige werkwijze en de samenwerking op provinciaal niveau.
“De Aziatische hoornaar helemaal wegkrijgen in Oost-Vlaanderen, zal niet meer lukken,” klonk het duidelijk. “Door lokaal beheer uit te voeren proberen we de negatieve gevolgen te verminderen en te beperken. In de provincie Oost-Vlaanderen werden er, onder coördinatie van de gouverneur, afspraken gemaakt tussen de brandweer, RATO vzw en Vespawatch om deze exotische wespensoort zo efficiënt mogelijk te verdelgen.”
Aan de lokale besturen werd gevraagd om financieel tussen te komen op basis van het aantal inwoners. Herzele stapte in dit project mee in, waardoor de bestrijding nu via een gecoördineerde aanpak verloopt.
Verdelging via Vespawatch en RATO vzw.
Hinderlijke nesten moeten gemeld worden via het platform Vespawatch, dat instaat voor de centrale coördinatie. RATO vzw voert vervolgens de verdelging uit. De bestrijdingsperiode loopt van 5 mei tot en met 16 oktober.
Na die periode, vanaf oktober, heeft bestrijding volgens Van Ruyskensvelde weinig zin. “Op dat moment blijven de meeste nesten verlaten achter en is bestrijding niet langer effectief. Enkel de koningin overwintert buiten het nest; de werksters en darren sterven af. De verlaten nesten blijven gewoon hangen, maar worden niet hergebruikt in het volgende seizoen. In het voorjaar bouwen de hoornaars nieuwe, kleinere nesten — de zogenaamde embryonale nesten — vaak op een beschutte plaats. Die zien eruit als een papieren balletje.”
Nesten die onmiddellijk gevaar vormen kunnen nog steeds door de brandweer worden bestreden.
Verwerking en veiligheid.
Bestreden nesten blijven meestal hangen, behalve de embryonale nesten die wél verwijderd worden. “Je kan het primair of lage nest zelf verwijderen na twee weken,” aldus de schepen. “Bij chemische bestrijding moet het nest bij het restafval worden gedeponeerd en zeker niet op de composthoop. Een hoog nest zal na verloop van tijd vanzelf uit de bomen waaien; de restanten kunnen dan worden opgeruimd. Geen zorgen: de Aziatische hoornaar hergebruikt oude nesten niet. Wel is het belangrijk te weten dat tot drie dagen na de bestrijding nog actieve hoornaars kunnen rondvliegen.”
De gebruikte producten zijn volgens Van Ruyskensvelde niet gevaarlijk voor mensen, vee of andere zoogdieren. “Ze zijn wel schadelijk voor insecten en waterorganismen zoals vissen. Daarom is een zorgvuldige toepassing belangrijk,” klonk het.
Opvallende stijging in aantal meldingen.
De cijfers tonen een duidelijke stijging van de meldingen in Herzele:
- 2023: 20 meldingen.
- 2024: 18 meldingen (door het wisselvallige weer).
- 2025: 68 meldingen, waarvan 65 nesten effectief bestreden werden. Drie meldingen staan momenteel nog open.
De bestrijding gebeurt met een combinatie van vriesdrogen en pesticiden, een methode die volgens RATO vzw momenteel de beste balans biedt tussen doeltreffendheid en veiligheid.
Gemeente zet in op sensibilisering en samenwerking.
Op de vraag welke maatregelen de gemeente neemt om de strijd tegen de Aziatische hoornaar te versterken, antwoordde Van Ruyskensvelde dat Herzele blijft inzetten op sensibilisering en gecoördineerde samenwerking.
“We blijven de samenwerking met RATO vzw ondersteunen en volgen hun advies nauw op. Zij monitoren de situatie dagelijks in de praktijk en sturen bij waar nodig. We geloven sterk in een gecoördineerde aanpak die niet stopt aan de gemeentegrenzen. Alleen zo kunnen we de impact beperken.”
D’Hondt: “Bewoners en imkers beter informeren”
Raadslid D’Hondt toonde zich tevreden dat het bestuur de problematiek ernstig neemt, maar wees erop dat goede informatie en sensibilisering cruciaal blijven.
“Het is belangrijk dat inwoners weten hoe ze een nest correct kunnen melden, en dat ze begrijpen waarom ze er niet zelf aan mogen beginnen,” zei D’Hondt. “Alleen met een goed geïnformeerde bevolking en een gecoördineerde aanpak kunnen we de opmars van deze invasieve soort effectief afremmen. Elke vernietigde kolonie betekent honderden koninginnen minder die volgend jaar voor nieuwe problemen zorgen.”
De strijd tegen de Aziatische hoornaar blijft volgens beide partijen een werk van lange adem, maar Herzele wil als gemeente haar verantwoordelijkheid blijven opnemen — zowel in de bestrijding op het terrein als in de bewustmaking van haar inwoners.
