De binnenstad van Dendermonde werd donderdagavond opnieuw omgetoverd tot een bruisend centrum van folklore, traditie en verbondenheid. De jaarlijkse reuzenommegang Katuit, die zijn oorsprong vindt in de 14e eeuw, lokte dit jaar maar liefst 45.000 bezoekers naar de stad. Voor het eerst sinds begin juli konden de festiviteiten plaatsvinden zonder de strikte veiligheidsmaatregelen die toen nog golden op en rond de Grote Markt en de Oude Vest. Het leverde een editie op die niet alleen massaal werd bijgewoond, maar ook gekenmerkt werd door feestvreugde, trots en een opvallend rustige sfeer.
Traditie sinds de 14e eeuw.
Katuit is al eeuwenlang een vaste waarde in Dendermonde. Oorspronkelijk ontstond de stoet als een kerkelijke processie, maar doorheen de tijd groeide het evenement uit tot een van de meest herkenbare symbolen van de stad. De reuzen Mars, Goliath en Indiaan spelen hierin de hoofdrol en worden al generaties lang van vader op zoon doorgegeven. Hun optreden is intussen Unesco Werelderfgoed en werd dit jaar voor de 20e keer herdacht, een jubileum dat de organisatie extra in de verf zette.
Volgens de organisatoren verklaart dit jubileum mee de enorme publieksopkomst. “Het is duidelijk dat de internationale erkenning voor onze reuzen nog steeds enorm leeft bij het publiek”, aldus regisseur Patrick Segers. “Dat de mensen dit samen willen vieren, is een bewijs van de diepe verbondenheid die Katuit doorheen de eeuwen heeft opgebouwd.”
Jubilea in de kijker.
De editie van dit jaar stond niet alleen in het teken van de reuzen, maar ook van tal van jubilea in Dendermonde. De Rechtbank van Eerste Aanleg en de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten bestaan exact 225 jaar. De openbare bibliotheek mocht 175 kaarsen uitblazen en de muziekacademie vierde haar 150-jarig bestaan.
Om die bijzondere verjaardagen te eren, werd een gloednieuwe praalwagen aan de stoet toegevoegd. “We hebben gekozen voor immense fotopanelen die de rijke geschiedenis van deze instellingen in beeld brengen,” zegt Segers. “Zo koppelen we onze eeuwenoude traditie aan de moderne geschiedenis van de stad.”
Beiaard als muzikaal symbool.
Een ander opmerkelijk hoogtepunt in de stoet was de rol van de beiaard. De torenklokken van het Dendermondse belfort zijn voor veel inwoners een symbool van herkenning en verbondenheid. Dit jaar werd extra stilgestaan bij een reeks jubilea: 100 jaar geleden werd het belfort uitgerust met een bronzen klokkenspel, 25 jaar later werd een nieuwe beiaard geplaatst, nog eens 25 jaar later volgde een uitbreiding met 49 klokken, en exact 20 jaar geleden werd het instrument volledig gerestaureerd.
“De beiaard is veel meer dan een muzikaal instrument, het is een klankbord van de stad,” zegt Segers. “Iedere generatie Dendermondenaar heeft er herinneringen aan, en het is dan ook mooi dat dit nu deel uitmaakte van de stoet.”
Beleving van het publiek.
Het enthousiasme bij het publiek was groot. De Grote Markt, de Oude Vest en de omliggende straten stonden vol toeschouwers die vaak al uren op voorhand een plaatsje hadden ingenomen.
Kris, die al zijn hele leven Katuit bijwoont, was opnieuw onder de indruk. “Voor mij blijft de Ros Beiaardharmonie het hoogtepunt. Die muziek raakt je telkens opnieuw. Katuit is niet alleen een stoet, het is een emotie die je voelt van bij het eerste tromgeroffel.”
Voor Ingeborg, die pas naar Dendermonde verhuisde, was het haar eerste Katuit. “Ik had er zoveel verhalen over gehoord, maar dit overtreft mijn verwachtingen. Het is een feest waar de hele stad in opgaat. Je voelt de trots van de mensen, alsof iedereen samen een stukje geschiedenis schrijft.”
De vele kinderen langs het parcours genoten zichtbaar van de imposante reuzen en kleurrijke praalwagens. Voor veel gezinnen blijft Katuit een jaarlijkse traditie die van generatie op generatie wordt doorgegeven.
Rustige editie zonder noemenswaardige incidenten.
Ondanks de massale opkomst verliep de avond relatief rustig. De politie noteerde slechts drie arrestaties voor openbare dronkenschap. De hulpdiensten kwamen in totaal 30 keer tussen, vooral bij gevallen van uitdroging en overmatig alcoholgebruik. “Alles is zeer ordelijk verlopen,” bevestigt korpschef Patrick Feys. “Dit bewijst dat de versoepeling van de maatregelen geen impact had op de veiligheid.”
Einde van samenscholingsverbod en sluitingsuur.
Voor de lokale horeca had Katuit dit jaar een extra betekenis. Met de ommegang kwam een einde aan het tijdelijke samenscholingsverbod en het sluitingsuur dat begin juli waren ingevoerd. Dat gaf de cafés en restaurants in de binnenstad de kans om opnieuw tot in de late uurtjes gasten te ontvangen.
“De mensen hunkerden ernaar om opnieuw samen te vieren zoals vroeger,” zegt Feys. “De cafés hebben hun verantwoordelijkheid genomen en de maatregelen waren voldoende. De feestvreugde kon eindelijk weer volop losbarsten.”
Voor de horeca-uitbaters was het een broodnodige opsteker. Velen meldden een topavond, met een massa volk dat na de stoet de terrassen en cafés opzocht.
Katuit als collectieve trots.
Met 45.000 bezoekers, jubilea die een extra feestelijk karakter gaven en een ongeëvenaarde sfeer bewees Katuit opnieuw waarom de stoet tot de belangrijkste folkloristische evenementen van Vlaanderen behoort. De stad ademde traditie, maar tegelijk ook verbondenheid en vernieuwing.
“Katuit is niet zomaar een stoet,” besluit Segers. “Het is een verhaal van mensen, van samenhorigheid en van geschiedenis die telkens opnieuw beleefd wordt. En dat maakt het elk jaar opnieuw bijzonder.”
