Met het investeringsprogramma Blue Deal 2026 zet de Vlaamse regering een nieuwe, stevige stap om Vlaanderen beter te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Op initiatief van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns wordt in totaal 51 miljoen euro geïnvesteerd in projecten die Vlaanderen water weerbaarder moeten maken. Voor de Denderregio is daarbij 4,5 miljoen euro voorzien, waarvan het grootste deel gaat naar de aankoop van woningen om de rivier opnieuw meer ruimte te geven.
Structurele ingreep in de Denderregio
Van het totale budget van 51 miljoen euro gaat 24 miljoen euro naar prioritaire strategische gebieden. Voor het project T.OP Dender wordt 4,5 miljoen euro uitgetrokken. Dat meerjarenprogramma bundelt de krachten van verschillende partners om de regio structureel beter te beschermen tegen zowel overvloedige neerslag als langdurige droogte.
“In het voorbereidende traject is ervoor gekozen om de Dender opnieuw meer ruimte te geven,” zegt minister Brouns. “Dat bleek budgettair de beste en in de praktijk ook de meest duurzame manier om de waterweerbaarheid te verhogen.”
De keuze om de rivier opnieuw ademruimte te geven, kadert in een bredere visie waarbij natuurlijke oplossingen centraal staan. In plaats van enkel in te zetten op hogere dijken of technische ingrepen, wordt ruimte gemaakt voor gecontroleerde overstroming. Zo kan het water bij piekdebieten veilig uitstromen zonder grote schade aan te richten in woonkernen.
Woningen verdwijnen om overstromingsrisico te beperken
Een ingrijpend onderdeel van het plan is de aankoop van woningen in kwetsbare zones langs de Dender. “Om de Dender opnieuw meer ruimte te geven tijdens hoogwaterafvoer dienen een aantal woningen te verdwijnen,” aldus Brouns.
In de vorige legislatuur werd al een aankoopplicht voor deze woningen afgesproken. In 2026 wordt nu 3,5 miljoen euro van het voorziene budget effectief ingezet voor deze verwervingen. De resterende middelen – ongeveer 1 miljoen euro – gaan naar kleinere inrichtingswerken en voorbereidende studies.
De maatregel is niet vrijblijvend. Door woningen in overstromingsgevoelige gebieden systematisch aan te kopen en te verwijderen, ontstaat er bijkomende ruimte voor waterbuffering. Dat moet toekomstige wateroverlast in de Denderstreek beperken en tegelijk bijdragen aan een robuuster watersysteem.
Extra steun voor lokale besturen
Naast de middelen voor T.OP Dender werd eind 2025 ook aan verschillende gemeenten in het projectgebied een subsidie toegekend voor projecten die de zogenaamde “sponscapaciteit” verhogen. Het gaat om de gemeenten Roosdaal, Ninove, Lebbeke, Opwijk en Dendermonde.
Met sponscapaciteit wordt bedoeld dat water langer kan worden vastgehouden in het landschap, bijvoorbeeld via ontharding, natte natuur, bufferbekkens of hermeandering van waterlopen. Zulke ingrepen zorgen ervoor dat regenwater minder snel wordt afgevoerd en beter infiltreert in de bodem, wat zowel overstromingen als droogteproblemen helpt tegengaan.
Klimaatadaptatie als noodzaak
De Denderregio werd de voorbije jaren meermaals geconfronteerd met extreme weersomstandigheden. Zowel intense regenval met overstromingen als periodes van aanhoudende droogte tonen aan dat het watersysteem onder druk staat. De Blue Deal 2026 past binnen een bredere Vlaamse strategie om structureel in te grijpen en regio’s toekomstbestendig te maken.
Door in te zetten op ruimte voor water, gerichte aankopen en versterking van natuurlijke buffers, kiest de Vlaamse regering voor een langetermijnaanpak. De komende jaren zal moeten blijken hoe snel de geplande verwervingen en inrichtingswerken effectief op het terrein worden gerealiseerd, maar de financiële contouren voor 2026 liggen alvast vast.
Met 4,5 miljoen euro voor de Denderregio wordt duidelijk dat de rivier opnieuw een centrale plaats krijgt in het klimaatbeleid – niet als bedreiging, maar als natuurlijk systeem dat ruimte nodig heeft om veilig te functioneren.
