De aanwezigheid van asbest in oudere gebouwen blijft ook in Herzele een aandachtspunt. Dat bracht gemeenteraadslid Paul Haustraete (LEEF!) tijdens de gemeenteraad onder de aandacht. Hij vroeg het gemeentebestuur onder meer naar de toestand van het gemeentelijke scholenpatrimonium, de bestaande asbestinventarissen en eventuele beheersplannen.
“Asbest is zeer gevaarlijk en dat hoeft al lang geen betoog meer”, stelde Haustraete. Tegelijkertijd is de problematiek volgens het gemeenteraadslid nog steeds actueel, aangezien asbest in heel wat oudere gebouwen aanwezig kan zijn.
Tot het gebruik van asbest in België tussen 1998 en 2001 werd verboden, werd de stof gedurende tientallen jaren verwerkt in meer dan 3.500 verschillende toepassingen. Het materiaal werd onder meer gebruikt in bouwmaterialen, dakbedekking, leidingen en isolatie. Zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden asbest kan, wanneer vezels vrijkomen, risico’s opleveren.
Vlaanderen wil tegen 2040 asbestveilig zijn
Haustraete verwees tijdens zijn tussenkomst ook naar het Vlaamse Actieplan Asbestafbouw. Dat plan werd in 2018 door de Vlaamse regering goedgekeurd met als doel Vlaanderen tegen 2040 asbestveilig te maken. In 2023 werd het plan bijgestuurd met bijkomende acties, onder meer om rekening te houden met de veranderde socio-economische omstandigheden.
Het actieplan steunt volgens Haustraete op twee belangrijke pijlers: asbestinventarisatie en asbestverwijdering. Via verschillende maatregelen wil Vlaanderen risicovolle asbesttoepassingen versneld uit gebouwen laten verwijderen.
Voor scholen bestaan er bovendien verschillende vormen van ondersteuning. Zo kan onder bepaalde voorwaarden een gratis asbestattest worden opgesteld en kunnen scholen een beroep doen op expertisebegeleiding door een asbestdeskundige. Ook bij een asbestincident is ondersteuning mogelijk. Daarnaast voorziet OVAM tussenkomsten voor bepaalde asbestverwijderingen.
Nieuwe oproep voor asbestverwijdering
Volgens de informatie die Haustraete aanhaalde, kunnen scholen met onderwijsgebouwen van vóór 2001 gebruikmaken van de beschikbare ondersteuning om hun gebouwen verder asbestveilig te maken. De ondersteuning door asbestdeskundigen kan doorlopend worden aangevraagd.
Voor financiële ondersteuning bij asbestverwijderingen wordt met oproepen gewerkt. Een nieuwe oproep loopt van 17 augustus 2026 tot en met 30 september 2026. Voor Haustraete was dat aanleiding om specifiek te informeren naar de gemeentelijke basisscholen in Herzele. Bij gemeentelijke scholen is de gemeente immers de wettelijke eigenaar van de gebouwen.
“Dan rijst de vraag of het bestuur de subsidie al heeft aangevraagd om de scholen asbestvrij te maken als er nog asbest aanwezig is”, stelde Haustraete. Hij wilde daarnaast weten of er voor de gemeentelijke scholen een asbestbeheersplan bestaat.
Inventarissen voor alle gemeentelijke basisscholen
Schepen van Onderwijs Evi Baeyens (CD&V) gaf aan dat het gemeentebestuur de nodige stappen heeft gezet. “De dienst patrimonium heeft voor alle gemeentelijke basisscholen asbestinventarissen laten opstellen”, antwoordde ze.
De meest recente update van die inventarissen dateert volgens de schepen van september 2023. Daarbij werd niet alleen in kaart gebracht waar mogelijk asbest aanwezig was, maar werd ook gekeken naar materialen die op dat moment een gevaar vormden. “De asbestmaterialen die toen een gevaar vormden, zijn in 2022 en 2024 verwijderd door een gespecialiseerde firma”, aldus Baeyens. Een groot deel van die werken werd volgens de schepen bovendien gesubsidieerd door OVAM.
Ook niet-gemeentelijke scholen in beeld
Haustraete beperkte zijn vraag niet tot de gemeentelijke basisscholen. Ook de andere scholen op het grondgebied van Herzele verdienen volgens hem aandacht. Daar is de gemeente niet de wettelijke eigenaar van de gebouwen, maar kan het bestuur volgens het gemeenteraadslid wel een sensibiliserende rol opnemen.
Hij vroeg daarom of de gemeente de scholen die niet onder het gemeentelijke patrimonium vallen, kan aansporen om een asbestbeheersplan te laten opmaken en dergelijke plannen eventueel bij de scholen kan opvragen. Voor Haustraete gaat het daarbij om meer dan een administratieve of bouwtechnische kwestie. “Het gaat over de gezondheid van onze kinderen”, benadrukte hij.
Met de bestaande asbestinventarissen en de reeds uitgevoerde verwijderingen heeft Herzele voor de gemeentelijke basisscholen alvast een aantal belangrijke stappen gezet. Tegelijk blijft het opvolgen van oudere schoolgebouwen noodzakelijk zolang niet alle risicovolle asbesttoepassingen zijn verwijderd.
