Wie vandaag nog gebruikmaakt van elektrische accumulatieverwarming of een elektrische boiler voor warm water, krijgt de komende jaren te maken met een belangrijke verandering op de energiefactuur. Het exclusief nachttarief, ook bekend als het uitsluitend nachttarief of exclusief nachtverbruik, wordt geleidelijk afgebouwd en verdwijnt volledig op 1 januari 2028.
Het exclusief nachttarief was jarenlang een vertrouwd begrip bij gezinnen die hun elektriciteitsverbruik grotendeels ’s nachts lieten plaatsvinden. Het systeem werd destijds ingevoerd om elektrische toestellen zoals accumulatieverwarming en boilers ’s nachts te laten werken. Op die manier kon het toenmalige nachtelijke productieoverschot van onder meer kerncentrales worden benut.
De energiemarkt en het elektriciteitssysteem zijn intussen sterk veranderd. De productie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen, zoals zonnepanelen en windturbines, is fors toegenomen. Daardoor is de manier waarop elektriciteit wordt geproduceerd en verbruikt grondig gewijzigd.
Geleidelijke afbouw
Om die reden wordt het exclusief nachttarief niet langer als een passend systeem beschouwd. De afschaffing gebeurt niet in één keer, maar verloopt geleidelijk. Tegen 1 januari 2028 verdwijnt het specifieke nettarief volledig.
Voor gezinnen die vandaag nog een aansluiting of installatie hebben die gebruikmaakt van uitsluitend nachtverbruik, is het daarom belangrijk om tijdig na te gaan wat de gevolgen zijn. De impact kan verschillen naargelang de woning, de elektrische installatie en het type verwarming of warmwaterproductie.
Het verdwijnen van het exclusief nachttarief betekent niet dat elektrische accumulatieverwarming of een elektrische boiler plots niet meer kan worden gebruikt. Het gaat om het specifieke nettarief dat voor het verbruik werd toegepast. Wie dergelijke toestellen gebruikt, zal dus moeten bekijken hoe het elektriciteitsverbruik in de toekomst wordt aangerekend en of eventuele aanpassingen aan de installatie of het verbruik interessant zijn.
Waarom verdwijnt het tarief?
Toen het exclusief nachttarief werd ingevoerd, was het elektriciteitssysteem sterk verschillend van vandaag. Elektriciteitsproducenten moesten rekening houden met grote productie-eenheden die niet zomaar konden worden aangepast aan de vraag. ’s Nachts was de vraag naar elektriciteit lager, waardoor er productieoverschotten konden ontstaan.
Door elektrische verwarming en boilers tijdens die uren te laten werken, kon een deel van die elektriciteit nuttig worden ingezet.
Vandaag is de situatie anders. Hernieuwbare energie speelt een steeds grotere rol en de productie van elektriciteit is minder voorspelbaar. Vooral zonnepanelen zorgen ervoor dat er op bepaalde momenten overdag veel elektriciteit beschikbaar kan zijn. Daardoor verschuift ook de aandacht naar het beter afstemmen van het verbruik op de momenten waarop elektriciteit beschikbaar is.
Wat betekent dit voor jouw energiefactuur?
Voor wie nog uitsluitend nachtelektriciteit gebruikt, is het belangrijk om de evolutie niet uit het oog te verliezen. Het verdwijnen van het exclusief nachttarief kan immers een impact hebben op de manier waarop het verbruik wordt aangerekend.
De precieze gevolgen hangen af van de individuele situatie. Een gezin met elektrische accumulatieverwarming heeft bijvoorbeeld een ander verbruiksprofiel dan iemand die enkel een elektrische boiler op exclusief nachtverbruik heeft aangesloten.
Ook de aanwezigheid van zonnepanelen, een digitale meter of andere elektrische toepassingen kan een rol spelen in de toekomstige keuzes.
Daarom is het aangewezen om tijdig na te gaan hoeveel elektriciteit de toestellen verbruiken en op welke momenten dat verbruik plaatsvindt. Wie overweegt om zijn verwarmingsinstallatie of warmwaterproductie aan te passen, kan bovendien bekijken welke alternatieven op lange termijn het meest geschikt zijn.
Niet hetzelfde als het gewone nachttarief
Belangrijk is dat het exclusief nachttarief niet hetzelfde is als het klassieke onderscheid tussen dag- en nachttarief bij een tweevoudige meter.
Het exclusief nachttarief was specifiek bedoeld voor installaties die uitsluitend ’s nachts van elektriciteit werden voorzien, bijvoorbeeld bepaalde accumulatieverwarming en elektrische boilers. Dat specifieke systeem wordt nu afgebouwd.
De afschaffing moet dan ook niet worden verward met het algemene principe van elektriciteitstarieven die rekening houden met het tijdstip van verbruik.
Tijd om de eigen situatie te bekijken
Voor eigenaars van elektrische accumulatieverwarming of een elektrische boiler is de boodschap vooral dat het verstandig is om niet tot eind 2027 te wachten om de situatie te bekijken. De energiemarkt verandert snel en ook het elektriciteitsverbruik van een gezin evolueert.
Wie vandaag nog geniet van het exclusief nachttarief, doet er goed aan zijn huidige verbruik en installatie in kaart te brengen. Zo kan tijdig worden bekeken welke mogelijkheden er zijn wanneer het tarief volledig verdwijnt.
Meer informatie over de afbouw en de mogelijke steunmaatregelen is te vinden bij de Vlaamse overheid en Fluvius. Vlaamse overheid – Afbouw van exclusief nachttarief en steunmaatregelen
