De rijke geschiedenis van de Cooppalsite in Wetteren staat op zondag 13 september centraal tijdens Open Monumentendag. De voormalige buskruitfabriek, het vroegere weeshuis en de plek die ooit bekendstond als het ‘Poerkot’ openen die dag de deuren voor bezoekers. Een van de blikvangers wordt de onthulling van een nieuw borstbeeld van stichter Jan-Frans Cooppal.
De onthulling vormt meteen een eerste aanloop naar de viering van 250 jaar Cooppal in 2028. Het oorspronkelijke borstbeeld van Jan-Frans Cooppal, dat ooit aan de Cooppallaan nabij het beschermde domein van de voormalige buskruitfabriek stond, werd in het verleden gestolen. Dankzij een nieuw initiatief krijgt de site nu opnieuw een herkenbaar eerbetoon aan haar historische stichter.
De replica werd gemaakt door kunstenaar Lucas Cann, naar het origineel van Jules Vits. Er werd bewust gekozen voor een duurzaam materiaal dat visueel sterk aansluit bij brons, maar minder aantrekkelijk is voor dieven. Het nieuwe borstbeeld krijgt op Open Monumentendag zijn officiële onthulling.
Van buskruitfabriek tot historisch erfgoed
De geschiedenis van Cooppal gaat terug tot 1778, toen ondernemer Jan-Frans Cooppal zich in Wetteren vestigde. De ligging aan de Schelde speelde een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van de onderneming. De buskruitfabriek groeide uit tot een bedrijf met een internationale uitstraling en speelde gedurende lange tijd een belangrijke rol in de economische geschiedenis van Wetteren.
In 1847 kreeg de onderneming het predicaat ‘Koninklijke Buskruitfabriek’, een erkenning die het belang van de fabriek voor België onderstreepte. De geschiedenis van de site is echter niet uitsluitend een verhaal van economische groei. Cooppal speelde ook een rol in verschillende sociale initiatieven, terwijl de fabriek doorheen de jaren eveneens werd getroffen door zware en soms dramatische ontploffingen.
Tijdens Open Monumentendag krijgen bezoekers de kans om deze geschiedenis van dichtbij te ontdekken.
Mini-expo over het ‘Poerkot’ en het weeshuis
Het programma begint om 10 uur met de onthulling van het nieuwe borstbeeld van Jan-Frans Cooppal aan de Cooppallaan 91.
Om 11 uur volgt aan de Cooppallaan 128 de opening van de mini-expo ‘Het Poerkot, het weeshuis en omgeving’. De Scheldelandse Gidsen verzorgen er aansluitend gidsbeurten en vertellen meer over de geschiedenis van de site en haar omgeving.
In de namiddag staan ook verschillende wandelingen op het programma. Die vertrekken om 13, 14, 15, 16 en 16.30 uur. Voor deze wandelingen is vooraf inschrijven noodzakelijk.
Open Monumentendag biedt zo niet alleen een blik op een belangrijk hoofdstuk uit de industriële geschiedenis van Wetteren, maar brengt ook een verdwenen stukje erfgoed opnieuw onder de aandacht. Met het nieuwe borstbeeld krijgt Jan-Frans Cooppal bovendien opnieuw een zichtbare plaats op de site die ruim twee eeuwen geleden mee aan de basis lag van een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van Wetteren.
De organisatie is in handen van Huis van Bewaring vzw, in samenwerking met kunstenaar Lucas Cann, Ajinomoto OmniChem NV, Erfgoed Wetteren, de Scheldelandse Gidsen, Rocco Leplae, Sam De Sutter en het Lokaal Bestuur Wetteren.
