De veelbesproken beperking van de werkloosheid in de tijd door de regering-De Wever is geen toekomstmuziek meer, maar bittere realiteit. Sinds deze maand verliest een eerste groep langdurig werkzoekenden het recht op een werkloosheidsuitkering. Wat jarenlang een theoretische passage in het regeerakkoord leek, vertaalt zich nu in concrete cijfers, namen en gezichten — ook in onze regio. In dertien steden en gemeenten in de Denderstreek dreigen tegen 2027 meer dan 2.600 mensen hun uitkering te verliezen. Wij vroegen aan de bevoegde schepenen van Sociale Zaken en Tewerkstelling hoe groot de impact lokaal zal zijn.
Het ‘koninginnenstuk’ van de Arizona-coalitie.
Binnen de Arizona-coalitie wordt de maatregel steevast omschreven als ‘het koninginnenstuk’ van het regeerakkoord. De kern van de hervorming is duidelijk: wie werkloos wordt, kan voortaan maximaal twee jaar rekenen op een werkloosheidsuitkering. Voor jongeren die nog nooit gewerkt hebben en een inschakelingsuitkering ontvangen, wordt die periode zelfs beperkt tot maximaal één jaar.
Volgens de federale regering moet de hervorming de activering op de arbeidsmarkt versterken en langdurige werkloosheid doorbreken. Critici vrezen echter dat de maatregel vooral mensen treft die vandaag al het moeilijkst hun weg naar werk vinden: laaggeschoolden, ouderen, mensen met gezondheidsproblemen of een complexe thuissituatie.
Gefaseerde invoering om schok te beperken.
De beperking wordt niet in één klap ingevoerd, maar gefaseerd. Op nieuwjaarsdag 2026 viel het doek voor wie langer dan twintig jaar werkloos is. Die eerste golf is inmiddels achter de rug. In aanloop naar deze datum organiseerden vakbonden, OCMW’s en de VDAB op heel wat plaatsen infosessies om betrokkenen te begeleiden richting alternatieven zoals maatschappelijke dienstverlening, opleiding of activeringstrajecten.
De volgende fases zijn reeds vastgelegd:
- 31 december 2025: stopzetting van de uitkering voor wie op 30 juni 2025 al 20 jaar werkzoekend was.
- 1 maart 2026: stopzetting voor wie op 30 juni 2025 tussen 8 en 20 jaar werkzoekend was.
- 1 april 2026: stopzetting voor wie op 30 juni 2025 tussen 2 en 8 jaar werkzoekend was.
Elke nieuwe fase vergroot de groep die zonder werkloosheidsuitkering valt en een beroep moet doen op andere vangnetten.
Lokale cijfers: dit is de impact per gemeente.
Wij vroegen aan de betrokken schepenen van Sociale Zaken en Tewerkstelling in onze dertien gemeenten en steden om de concrete cijfers. Het resultaat toont aan dat de hervorming geen randfenomeen is, maar diep ingrijpt in het lokale sociale weefsel.
- Aalst: Tegen 2027 dreigen 891 mensen hun werkloosheidsuitkering te verliezen. In januari ging het om 69 mensen, in maart volgen er 172 en in april verliezen nog eens 214 rechthebbenden hun uitkering.
- Denderleeuw: Tegen 2027 gaat het om 177 mensen. In januari 15, in maart 29 en in april 42 personen.
- Erpe-Mere: Hier riskeren 111 mensen hun uitkering te verliezen. In januari 13, in maart 23 en in april 21.
- Geraardsbergen: Tegen 2027 worden 337 mensen getroffen. In januari 29, in maart 63 en in april 72 rechthebbenden.
- Haaltert: In totaal 95 mensen tegen 2027. In januari slechts 3, maar in maart 14 en in april 27.
- Herzele: Tegen 2027 verliezen 111 mensen hun uitkering. In januari 9, in maart 11 en in april 27.
- Lede: 120 mensen worden getroffen tegen 2027. In januari 13, in maart 21 en in april opnieuw 21.
- Ninove: Een zware impact met 300 mensen tegen 2027. In januari 27, in maart 52 en in april 69.
- Oosterzele: Een kleinere gemeente, maar toch 50 mensen tegen 2027. In januari 8, in maart 11 en in april 7.
- Sint-Lievens-Houtem: In totaal 51 mensen. In januari 4, in maart 8 en in april 6.
- Wetteren: Tegen 2027 verliezen 208 mensen hun uitkering. In januari 11, in maart 32 en in april 55.
- Wichelen: 72 mensen tegen 2027. In januari 8, in maart 12 en in april 15.
- Zottegem: Tot slot 175 mensen tegen 2027. In januari 9, in maart 31 en in april 52 rechthebbenden.
Samengeteld gaat het om meer dan 2.600 inwoners in deze dertien gemeenten die de komende maanden en jaren hun werkloosheidsuitkering verliezen.
Grote druk op OCMW’s en lokale besturen.
De cijfers baren lokale besturen zorgen. Wie zijn werkloosheidsuitkering verliest, komt in veel gevallen terecht bij het OCMW voor een leefloon of aanvullende steun. Dat betekent niet alleen een financiële verschuiving van federaal naar lokaal niveau, maar ook een forse toename van de administratieve en sociale werklast.
Verschillende schepenen wijzen erop dat begeleiding cruciaal wordt: intensieve opvolging, maatwerktrajecten richting werk of opleiding, en aandacht voor mensen die om medische of sociale redenen moeilijk inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt. Zonder extra middelen dreigt het sociale vangnet lokaal onder zware druk te komen staan.
Besluit.
De beperking van de werkloosheid in de tijd is geen abstract beleidsprincipe meer, maar een ingrijpende hervorming die zich maand na maand vertaalt in harde cijfers en menselijke verhalen. In de Denderstreek alleen al staan duizenden mensen voor een onzeker toekomstperspectief. Terwijl de federale regering inzet op activering en responsabilisering, kijken lokale besturen met gemengde gevoelens vooruit: vastberaden om te begeleiden, maar bezorgd over de sociale gevolgen.
De komende maanden zullen cruciaal worden. Niet alleen om mensen opnieuw richting werk te begeleiden, maar ook om te vermijden dat deze hervorming leidt tot nieuwe vormen van armoede en uitsluiting. Eén ding is alvast duidelijk: de impact van dit ‘koninginnenstuk’ zal lokaal nog lang voelbaar blijven.
