Het AZORG-ziekenhuis in Aalst zet een belangrijke nieuwe stap in de behandeling van prostaatkanker. Het ziekenhuis heeft als eerste ziekenhuis in België een hypermoderne Histolog-scanner aangekocht, een innovatieve technologie waarmee chirurgen tijdens een prostaatkankeroperatie vrijwel onmiddellijk kunnen controleren of al het tumorweefsel verwijderd is. Dankzij honderden kleine camera’s kunnen uiterst gedetailleerde beelden van het weggenomen weefsel worden gemaakt, waardoor een operatie indien nodig meteen kan worden bijgestuurd.
AZORG maakt al jarenlang gebruik van robotchirurgie bij operaties voor prostaatkanker. Die technologie heeft de mogelijkheden voor chirurgen sterk uitgebreid, onder meer dankzij een beter zicht en een grotere precisie tijdens de ingreep. De nieuwe Histolog-scanner voegt daar een belangrijke extra mogelijkheid aan toe: de chirurg hoeft niet langer weken te wachten op de resultaten van het klassieke weefselonderzoek om te weten of de tumor volledig verwijderd is.
” Dergelijke operaties doen we al jaren met robotchirurgie”, legt dokter Ruben De Groote uit. “Die geeft ons al heel veel technische mogelijkheden. We zijn veel handiger, we zien veel beter. En we zien ook meer dan tijdens een open ingreep.”
Binnen één minuut duidelijkheid
De grote meerwaarde van de nieuwe scanner ligt volgens AZORG in de snelheid waarmee het weggenomen weefsel kan worden onderzocht. Met de Histolog-technologie kunnen chirurgen het verwijderde prostaatweefsel al tijdens de operatie zeer gedetailleerd bekijken. In ongeveer één minuut kunnen beelden worden gemaakt en beoordeeld.
Dat kan een belangrijk verschil maken tijdens de ingreep. Wanneer blijkt dat er nog tumorweefsel aanwezig is op een bepaalde plaats, kan de chirurg onmiddellijk beslissen om bijkomend weefsel weg te nemen. Op die manier ontstaat tijdens de operatie als het ware een extra controlemoment.
“Door tijdens de operatie al een analyse te kunnen doen, krijgen wij als chirurg een tweede kans tijdens de operatie, terwijl je dat normaal niet hebt”, zegt dokter De Groote. “Normaal moeten we twee tot drie weken wachten op het resultaat van dat weefselonderzoek.”
Die klassieke wachttijd kan in sommige gevallen betekenen dat pas na de operatie duidelijk wordt dat de tumor niet volledig is verwijderd. De nieuwe technologie maakt het mogelijk om daar tijdens dezelfde ingreep rekening mee te houden.
Zo veel mogelijk tumorweefsel verwijderen én gezonde structuren sparen
Bij een prostaatkankeroperatie staat de chirurg voor een delicate evenwichtsoefening. Enerzijds moet het tumorweefsel zo volledig mogelijk worden verwijderd. Anderzijds is het belangrijk om zoveel mogelijk gezond weefsel en omliggende structuren te sparen. “Het is belangrijk om het tumorweefsel zo volledig mogelijk te verwijderen”, benadrukt dokter De Groote. “En tegelijkertijd willen we zoveel mogelijk gezond weefsel en belangrijke structuren sparen, zoals de zenuwen.”
Rond de prostaat bevinden zich immers talrijke belangrijke zenuwstructuren. Die spelen onder meer een rol bij het behoud van de erectiele functie en bij de continentie na een volledige verwijdering van de prostaat. Een betere beeldvorming tijdens de operatie kan de chirurg daardoor helpen om nog gerichter te werk te gaan: waar nodig kan extra weefsel worden verwijderd, terwijl gezonde structuren zoveel mogelijk worden ontzien.
AZORG bouwde al twee jaar ervaring op
De aankoop van de scanner komt niet uit het niets. AZORG onderzoekt de nieuwe technologie al ongeveer twee jaar in een wetenschappelijke context. In die periode kon het ziekenhuis ervaring opbouwen met de techniek en een grote hoeveelheid data verzamelen.
Die opgebouwde expertise zorgt ervoor dat het Aalsterse ziekenhuis zich ook internationaal nadrukkelijk profileert binnen het onderzoek naar deze technologie. “Zo hebben we er heel veel ervaring mee kunnen opdoen, en ook veel data kunnen verzamelen”, vertelt De Groote. “Daardoor zijn we, samen met collega’s van onder andere University College London, internationaal eigenlijk wetenschappelijke voortrekkers om deze technologie te onderzoeken en wetenschappelijk te bewijzen.”
De samenwerking met internationale onderzoekers moet helpen om de mogelijkheden en betrouwbaarheid van de technologie verder in kaart te brengen en wetenschappelijk te onderbouwen.
Technologie moet ook bij andere kankeroperaties worden ingezet
De Histolog-scanner is bovendien niet uitsluitend bedoeld voor prostaatkanker. AZORG ziet mogelijkheden om de technologie in de toekomst ook bij andere oncologische ingrepen in te zetten.
Volgens dokter De Groote werd de technologie oorspronkelijk ontwikkeld met toepassingen bij onder meer borsttumoren in gedachten. Ook daar is het immers belangrijk om een tumor volledig te verwijderen en tegelijk zo veel mogelijk gezond weefsel te behouden. “Die technologie is zeker niet alleen ontwikkeld voor prostaatoperaties. Oorspronkelijk was dat voor borsttumoren, omdat het ook bij borstkanker belangrijk is om de tumor volledig weg te nemen.”
AZORG wil de technologie daarom verder uitrollen binnen verschillende disciplines van het ziekenhuis. “We kunnen de techniek in verschillende disciplines toepassen, en we zijn van plan om dat ook in het ziekenhuis in Aalst verder uit te rollen.”
Met de aankoop van de Histolog-scanner combineert AZORG zo de mogelijkheden van robotchirurgie met een nieuwe vorm van onmiddellijke weefselanalyse. Voor patiënten met prostaatkanker kan dat in de toekomst betekenen dat chirurgen tijdens dezelfde operatie sneller en nauwkeuriger kunnen beoordelen of bijkomend ingrijpen noodzakelijk is.
