Duncan Panis (31) heeft een opmerkelijk parcours afgelegd. De Geraardsbergenaar werkte als bewakingsagent, grafdelver en ploegbaas bij de stadsdiensten, maar heeft sinds kort een nieuwe uitdaging beet: hij is de nieuwe bibliothecaris van Geraardsbergen. Met zijn liefde voor boeken, geschiedenis en filosofie wil hij de bibliotheek verder uitbouwen tot een ontmoetingsplaats voor jong en oud.
Van de begraafplaatsen naar de bibliotheek: het lijkt op het eerste gezicht een opvallende carrièreswitch, maar voor Duncan Panis zit er wel degelijk een rode draad in zijn parcours. Organiseren, mensen begeleiden en zichzelf blijven ontwikkelen zijn vaardigheden die hij in zijn vorige functies volop kon inzetten. Tegelijk voelt hij zich al jaren aangetrokken tot boeken, geschiedenis en kennis.
Panis werd geboren en groeide op in Geraardsbergen. Zijn liefde voor de stad ontstond al op jonge leeftijd. Een belangrijke rol daarin was weggelegd voor zijn oma, bij wie hij in D’Hofkiesj, de Frans Renswijk, vaak over de vloer kwam. “Door haar verhalen kreeg ik de liefde voor mijn stad met de paplepel ingegeven”, vertelt hij. “Ik ben enorm geboeid door alles wat met ons lokaal erfgoed en geschiedenis te maken heeft. Uiteraard zijn er de grote momenten zoals Krakelingen, de Eerste Toog en de Processie van Plaisance. En daar hoort ook het dialect bij.”
Van bewaking naar de stadsdiensten
Na zijn middelbare school koos Duncan voor een opleiding integrale veiligheid. Aanvankelijk zag hij een toekomst in het leger voor zich, maar uiteindelijk liep zijn loopbaan anders. “Het was mijn ambitie om in het leger te gaan, maar mijn vriendin bracht me op andere ideeën. En daar ben ik haar nog altijd dankbaar voor.”
Hij ging aan de slag als bewakingsagent, maar al snel groeide de ambitie om voor de stad Geraardsbergen te werken. Na verschillende tijdelijke functies bij de stadsdiensten, onder meer bij de sportdienst, kwam hij terecht op de stedelijke begraafplaatsen.
Als grafdelver kreeg hij een job die niet voor iedereen is weggelegd. Panis schrok echter niet terug voor de fysieke arbeid. Integendeel: hij is al vijftien jaar actief in bodybuilding, een hobby die volgens hem veel meer inhoudt dan alleen spiermassa opbouwen. “Je traint niet enkel je lichaam, maar ook je geest. De sport leerde mij wat discipline is.” Die ingesteldheid hielp hem ook professioneel vooruit. Panis groeide door tot ploegbaas van de begraafplaatsen en groendienst. Toch bleef de gedachte aan een nieuwe uitdaging aanwezig.
Een onverwachte carrièreswitch
Toen in april de vacature voor bibliothecaris verscheen, begon hij na te denken. Het was geen evidente keuze. “Ik heb lang getwijfeld om mij in te schrijven. Als ploegbaas van de begraafplaatsen merkte ik wel dat ik goed was in organiseren en leiding geven. En boeken, zelfstudie en geschiedenis zijn helemaal mijn ding.”
De functie bood hem volgens Panis de mogelijkheid om verschillende interesses en vaardigheden samen te brengen. “Bibliothecaris worden was een kans om mijn talenten te bundelen en aan te wenden om een positieve bijdrage te leveren aan de stad waar ik zoveel van hou.”
Hij waagde zijn kans en doorliep een driedelige selectieprocedure. “Het was een driedelig examen. Stevige kost, maar ik slaagde voor elk onderdeel. Dat had ik niet verwacht.” Sinds kort staat hij aan het hoofd van de bibliotheek, die gevestigd is in het Ontmoetingscentrum De Lelie aan de Denderstraat. Daarmee begint voor de 31-jarige Geraardsbergenaar een nieuw hoofdstuk.
Meer dan boeken alleen
Als een van de jongste bibliothecarissen van Vlaanderen ziet Panis heel wat uitdagingen op zich afkomen. Vooral de veranderende manier waarop mensen informatie en ontspanning zoeken, vraagt volgens hem om een aangepaste aanpak. “Het is een heel gevarieerde functie die veel inzet vraagt. Maar ik daag mezelf graag uit.”
Een van zijn belangrijkste aandachtspunten wordt het stimuleren van lezen bij jongeren. De klassieke manier waarop kinderen en jongeren met boeken kennismaken, staat volgens Panis onder druk. “Lezen is fundamenteel, maar de leescultuur bij jongeren gaat achteruit en de digitalisering gaat razendsnel.”
De bibliotheek werkt vandaag al nauw samen met de scholen in Geraardsbergen. Toch wil Panis nog sterker aansluiten bij de leefwereld van jongeren. “Er zijn intense partnerschappen met de scholen. Maar we moeten nog meer naar de leefwereld gaan van de jongeren. Daarbij moet men oog hebben voor ebooks, podcasts en artificiële intelligentie.”
Tegelijk wil hij de bibliotheek toegankelijk maken voor iedereen die moeite heeft met de snel veranderende digitale wereld. Digitale vaardigheden bijschaven wordt dan ook een belangrijk aandachtspunt.
Ontmoetingsplek voor de stad
Voor Panis heeft de bibliotheek bovendien een veel bredere functie dan alleen het uitlenen van boeken. Hij ziet de bib als een plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, kennis kunnen delen en met elkaar in gesprek kunnen gaan. “De bib moet meer zijn dan een verzameling boeken. Het is een plaats waar mensen samenkomen, er activiteiten zijn en ruimte is voor discussie en het delen van kennis.”
Daarbij wil hij ook de lokale identiteit een plaats geven. De bibliotheek kan volgens hem mee helpen om inwoners met elkaar te verbinden en aandacht te schenken aan wat Geraardsbergen typeert. “Hier kunnen we promoten wat de Geraardsbergenaars bindt. En dat wil ik samen met het bibliotheekteam doen.”
Zo begint Duncan Panis aan een nieuwe professionele uitdaging, met een opmerkelijke loopbaan achter zich en een duidelijke ambitie voor zich: van de bibliotheek een nog sterkere ontmoetings- en kennisplek maken voor alle inwoners van Geraardsbergen.
Bron: Het Nieuwsblad Geraardsbergen – foto’s Bib Geraardsbergen.

