Van de ongeveer 90 woningen die tegen 2040 moeten verdwijnen om de Dender meer ruimte te geven bij hoogwater, is intussen ongeveer een derde vrijwillig aangekocht. Dat blijkt uit navraag bij het kabinet van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V). De Vlaamse overheid, de provincie Oost-Vlaanderen en de Dendergemeenten zetten daarmee verdere stappen in het plan om de Denderstreek beter te beschermen tegen wateroverlast.
Het plan om door de aankoop van woningen en gronden meer ruimte te creëren voor de Dendervallei werd in 2024 goedgekeurd. Intussen is de uitvoering volop gestart. Volgens het kabinet van minister Brouns zijn een dertigtal van de ongeveer 90 woningen die op termijn moeten verdwijnen, inmiddels verworven. Daarnaast werden ook op een tiental plaatsen onbebouwde gronden aangekocht.
De komende jaren staat de aankoop van nog eens een dertigtal woningen gepland. Tegen 2040 moeten alle betrokken woningen verworven zijn. Het gaat daarbij om woningen die gelegen zijn in overstromingsgevoelige gebieden en die op termijn plaats moeten maken voor meer ruimte voor water, natuur en een natuurlijkere inrichting van de Dendervallei.
Gebieds per gebied aangepakt
Vlaanderen heeft het overstromingsgevoelige gebied opgedeeld in verschillende deelgebieden. Die aanpak moet ervoor zorgen dat de herinrichting stapsgewijs kan gebeuren. Pas wanneer alle woningen binnen een bepaald gebied verworven zijn, kan de volledige herinrichting van dat gebied worden opgestart.
Toch wordt intussen niet gewacht met alle werkzaamheden. Op plaatsen waar voldoende ruimte al beschikbaar is, kunnen projecten nu al worden uitgevoerd. De bedoeling is om de Dendervallei de komende jaren steeds meer ruimte te geven om overtollig water tijdelijk op te vangen.
Vlaanderen staat in voor de bemiddeling
De aankoop van de woningen is voor de betrokken bewoners uiteraard niet zomaar een vastgoedtransactie. Voor heel wat gezinnen betekent het dat ze hun woning moeten verlaten en elders een nieuwe thuis moeten zoeken.
De steden en gemeenten in de Denderstreek zijn niet verantwoordelijk voor de officiële onderhandelingen met de eigenaars. Die bemiddeling gebeurt door de Vlaamse overheid. “Het is voor veel mensen natuurlijk wel een emotioneel verhaal”, zegt Stephan De Prez (Anders), schepen van Ruimtelijke Ordening in Geraardsbergen. “Maar ik denk dat almaar meer mensen beseffen dat de waterproblematiek onze stad zwaar treft.”
De schepen krijgt zelf geregeld vragen van inwoners van wie de woning binnen het projectgebied ligt. “Vooral de mensen die al hebben verkocht, contacteren mij nu vaak om te zeggen dat ze blij zijn dat ze nog een goede prijs hebben gekregen voor hun huis”, vertelt De Prez.
Meer dan 1.000 hectare voor water en natuur
De aankoop van de woningen maakt deel uit van een veel groter plan voor de Dendervallei. De komende jaren moet meer dan 1.000 hectare grond natter en natuurlijker worden ingericht. Op die manier moet er bij zware regenval en hoge waterstanden meer ruimte ontstaan om water tijdelijk op te vangen.
Tegelijk wil Vlaanderen bestaande natuurgebieden versterken en verschillende delen van de Dendervallei opnieuw een natuurlijker karakter geven. De ingrepen moeten zo niet alleen bijdragen aan de bescherming tegen overstromingen, maar ook aan de natuurontwikkeling in de regio.
In verschillende Dendergemeenten zijn vandaag al projecten aan de gang. Onder meer in Geraardsbergen, Ninove en Liedekerke wordt gewerkt aan maatregelen die de vallei meer ruimte moeten geven.
Oude fabriekssite en voetbalterrein verdwijnen
In Geraardsbergen staan de komende jaren verschillende opvallende ingrepen op het programma. Zo worden in 2027 onder meer een oude fabriekssite en een voetbalterrein afgebroken. De vrijgekomen ruimte zal worden ingezet voor water en natuur.
Ook in Zandbergen staat een belangrijk project op stapel. Daar starten binnenkort werken aan de Molenbeek. De ingrepen moeten ervoor zorgen dat de waterloop opnieuw meer ruimte krijgt en dat de omliggende buurten beter beschermd worden tegen wateroverlast.
De verschillende projecten vormen samen een belangrijk onderdeel van de langetermijnaanpak voor de Dender. Door woningen en gronden op strategische plaatsen te verwerven, krijgt de rivier opnieuw meer ruimte. Tegen 2040 moet die aanpak grotendeels gerealiseerd zijn en moet de Dendervallei beter bestand zijn tegen de toenemende druk van hoge waterstanden en extreme neerslag.
