Meer dan vijf uur wachten voor ongeveer één uur samen. Vorige week kon Chris, een jeugdvriend van Lars De Smet, hem eindelijk bezoeken in de gevangenis van Idrizovo in Noord-Macedonië. Voor De Smet was het het eerste bezoek sinds zijn arrestatie in mei 2022. Het weerzien maakte diepe indruk op Chris. “Tranen… tranen en tranen”, vertelt hij. Intussen blijft vader Roland op zoek naar vaste steuners om de kosten voor voeding, drinkwater en andere basisproducten te kunnen blijven dragen.
Chris en Lars hadden elkaar meer dan twintig jaar niet meer gezien. Toch besloot Chris opnieuw de lange reis naar Noord-Macedonië te maken. Vorig jaar probeerde hij Lars al te bezoeken, maar toen kreeg hij geen toegang tot de gevangenis. Dat hij het deze keer opnieuw probeerde, had volgens Chris te maken met hun vroegere band. Lars had hem in het verleden geholpen en dat is Chris nooit vergeten.
“Ik wou hem daar niet laten”
Na meer dan vier jaar zonder bezoek was de ontmoeting bijzonder emotioneel. Chris omschrijft het weerzien kort maar veelzeggend: “Tranen… tranen en tranen.” Lars huilde en maakte volgens zijn jeugdvriend een vermoeide en aangeslagen indruk.
Het bezoek zelf duurde ongeveer een uur, maar voor Chris leek de tijd voorbij te vliegen. Na maanden en jaren zonder persoonlijk contact was het moment bijzonder intens. Ook het afscheid bleef nazinderen. Toen Lars al door de deur terug naar de gevangenis was verdwenen, kwam hij nog even terug om te zwaaien. “Ik wou hem daar niet laten”, zegt Chris.
Families brengen zelf eten en water mee
Tijdens de urenlange wachttijd kreeg Chris bovendien een beeld van het dagelijkse leven rond de gevangenis. Hij zag verschillende families aankomen met dozen voedsel, pakken water, kleding en andere spullen. Sommigen brachten zelfs matrassen mee.
Chris wist via Roland dat voeding en andere benodigdheden van buitenaf een belangrijke rol spelen, maar door het zelf te zien, kreeg hij naar eigen zeggen pas echt een beeld van de omvang van de problemen. De familie probeert daarom bijkomende financiële steun te vinden.
Vader zoekt vaste maandelijkse steuners
Volgens Roland brengt de Belgische ereconsul sinds augustus, volgens de afspraken met de familie, in principe maandelijks boodschappen naar de gevangenis. De familie betaalt zowel de boodschappen als het vervoer. Daarnaast blijft er geld nodig voor aankopen ter plaatse, onder meer voor producten die niet via een pakket de gevangenis binnen mogen.
Op 23 september liet Roland via Facebook weten dat hij normaal iedere maand of om de twee maanden ongeveer 200 euro overmaakt voor voeding, drinkwater en andere noodzakelijke spullen ter plaatse. Dat bedrag komt bovenop de aankopen die via de Belgische consul gebeuren. “De volgende 200 euro kan ik momenteel niet betalen”, schreef Roland.
De eerdere steunactie heeft volgens de familie al geholpen om een deel van de kosten op te vangen. Tegelijk betaalt Roland nog steeds maandelijks juridische kosten af. Daardoor worden de terugkerende uitgaven steeds moeilijker alleen te dragen.
De familie zoekt daarom een vaste groep mensen die maandelijks 15 euro wil bijdragen. Met twintig vaste steuners zou zo 300 euro per maand beschikbaar zijn voor voeding en andere noodzakelijke basisproducten.
Wie maandelijks wil helpen, kan dat via www.free-lars.be bij de rubriek ‘Maandelijks steunen’.
Overbrenging naar België blijft aanslepen
Ook de vraag naar een overbrenging van Lars De Smet naar België blijft op de achtergrond spelen. België stemde op 24 januari 2025 in met zijn overbrenging voor verdere strafuitvoering. De Smet verblijft echter nog steeds in de gevangenis van Idrizovo.
Op 18 september 2026 liet het Helsinki Comité voor Mensenrechten de familie weten dat het Macedonische ministerie, volgens de informatie waarover het comité beschikte, nog geen beslissing over de overbrenging had genomen.
Ook het Europees Comité ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing (CPT) heeft de situatie aangekaart. Van 7 tot 11 september bezocht een delegatie van het CPT onder meer de gevangenis van Idrizovo. In eerdere rapporten wees het comité op problemen met onder meer leefomstandigheden, geweld, corruptie en gezondheidszorg.
Op 23 september bevestigde het CPT-secretariaat in correspondentie met de familie dat de zaak van Lars tijdens een contact met het Macedonische ministerie van Justitie ter sprake was gebracht. Daarbij zou ook de noodzaak van een snellere overbrenging zijn benadrukt. De familie benadrukt dat deze betrokkenheid van het CPT een humanitair karakter heeft.
De Belgische FOD Justitie bevestigde op 17 september dat de laatste twee herinneringen over het dossier onbeantwoord waren gebleven. Volgens diezelfde communicatie was het dossier van Lars aangemeld als een geblokkeerd en te bespreken dossier voor een bezoek van het kabinet van minister Prévot aan de regio in de week van 21 september.
Familie blijft veroordeling betwisten
Lars De Smet werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes en een half jaar. Hij en zijn familie blijven die veroordeling betwisten.
Volgens de familie tonen e-mails aan hulporganisaties en een school volgens hen aan dat De Smet wilde helpen. Ook verwijst de familie naar deskundigenonderzoek waarin zijn aanvankelijke motieven als altruïstisch worden omschreven. De familie stelt daarnaast dat universitaire forensische expertises ter plaatse volgens haar tot de conclusie kwamen dat Lars onschuldig is.
Die beweringen zijn onderdeel van het standpunt van de familie en worden door haar aangehaald in het kader van de verdere juridische strijd.
Volgens de familie waren er tijdens de procedure ook ernstige problemen, onder meer met vertalingen en de toegang tot dossierstukken. Zij stelt dat die omstandigheden zijn verdediging hebben bemoeilijkt. De familie verwijst daarnaast naar een e-mail van de toenmalige advocaat waarin vraagtekens werden geplaatst bij de onpartijdigheid van de rechtbank.
Voorlopig blijft Lars De Smet dus in Idrizovo. Voor zijn vader Roland is naast de juridische strijd ook de dagelijkse realiteit dringend: ervoor zorgen dat zijn zoon over voldoende voeding, drinkwater en andere noodzakelijke basisproducten beschikt.
Wie Lars maandelijks wil steunen, kan daarvoor terecht op www.free-lars.be via ‘Maandelijks steunen’.
