Het AZORG-ziekenhuis heeft een belangrijke medische stap gezet binnen de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie (MKA). Tijdens oncologische operaties maakt het ziekenhuis voortaan gebruik van een intra-operatieve PET-CT, een innovatieve beeldvormingstechnologie die chirurgen toelaat om het verwijderde tumorweefsel onmiddellijk tijdens de operatie te analyseren. Dankzij deze techniek kan sneller en nauwkeuriger worden vastgesteld of een tumor volledig werd verwijderd, wat de kans op een bijkomende behandeling aanzienlijk kan verkleinen en de overlevingskans verhoogt.
Real-time analyse van tumorweefsel tijdens de operatie
Bij deze nieuwe aanpak wordt het verwijderde tumorweefsel meteen na de chirurgische ingreep gescand met de XEOS AURA 10, een compacte PET-CT-scanner die rechtstreeks in de operatieomgeving kan worden gebruikt. Voor de operatie krijgt de patiënt een radioactieve tracer toegediend die zich vooral opstapelt in tumorcellen. Nadat de chirurg het verdachte weefsel heeft verwijderd, wordt dit onmiddellijk in de scanner geplaatst.
De combinatie van PET- en CT-beelden levert binnen enkele minuten een driedimensionaal beeld van het weefsel op. De CT-scan toont de anatomische structuur, terwijl de PET-scan zichtbaar maakt waar metabolisch actieve tumorcellen aanwezig zijn. Dit geeft de chirurg vrijwel meteen inzicht in de snijranden van het verwijderde weefsel. Indien nodig kan die dan tijdens dezelfde operatie heel gericht bijkomend weefsel verwijderen. De aanpak is dus multidisciplinair gedragen. Naast MKA, spelen ook de diensten Nucleaire Geneeskunde en Pathologische Anatomie hier een belangrijke rol in.
Minder kans op een bijkomende behandeling
In de klassieke aanpak wordt het verwijderde tumorweefsel pas na de operatie grondig onderzocht door de anatomopatholoog. Dat proces kan meerdere dagen duren. Wanneer dan blijkt dat de tumor niet volledig werd verwijderd, moet de patiënt bijkomend behandeld worden door middel van (chemo-)radiotherapie of in uitzonderlijke gevallen een nieuwe chirurgische ingreep.
De intra-operatieve PET-CT biedt de mogelijkheid om dit risico te verkleinen door tijdens de ingreep al te controleren of er nog tumorcellen aanwezig zijn aan de rand van het verwijderde weefsel. De technologie combineert functionele en anatomische informatie. Hierdoor kunnen chirurgen zeer precies zien waar tumoractiviteit zich bevindt binnen het verwijderde tumorweefsel (of specimen).
Dit helpt om doelgericht bijkomend weefsel te verwijderen wanneer nodig, terwijl gezond weefsel maximaal gespaard blijft. Vooral bij tumorchirurgie in het hoofd- en halsgebied is dit belangrijk, omdat structuren die essentieel zijn voor spreken, slikken en eten zich vlakbij de tumor kunnen bevinden.
De eerste ingreep met intra-operatieve PET-CT binnen MKA in België vond plaats op maandag 23 maart 2026 op campus Aalst – Moorselbaan van AZORG. Dr. Thomas Aerden, dr. Gaétan Van de Vyvere en dr. Laurence Tack verwijderden heelkundig een mondbodemcarcinoom (kwaadaardige tumor), gevolgd door een reconstructie met een vrije lap van het bovenbeen. In de toekomst zal deze nieuwe technologie in studieverband verder gevalideerd en op punt gesteld worden.
Nieuwe mogelijkheden voor hoofd- en halschirurgie
Binnen de hoofd- en halschirurgie is het vaak bijzonder complex om exact te bepalen waar een tumor zich bevindt in relatie tot de snijranden van het verwijderde weefsel. De anatomie is er zeer compact en driedimensionaal, met talrijke kleine structuren en belangrijke zenuwen.
“Traditioneel worden tijdens dergelijke operaties zogenaamde vriescoupes gebruikt om snijranden te beoordelen. Die techniek onderzoekt echter slechts kleine stukjes van het weefsel en kan daardoor residuele tumor missen. De intra-operatieve PET-CT brengt daar verandering in doordat het volledige specimen driedimensionaal wordt afgebeeld en metabolisch actieve tumorcellen zichtbaar worden gemaakt.” Dr. Thomas Aerden.
“Daarbovenop maakt deze techniek maximaal behoud van de functionaliteit mogelijk – net zoals bij robotchirurgie – omdat de toegang kleiner gehouden wordt”, vult dr. Gaétan Van de Vyvere aan. Dr. Gaétan Van de Vyvere.
Innovatie uit Belgische medtech
De gebruikte technologie, de XEOS AURA 10, werd ontwikkeld door het Belgische medtechbedrijf XEOS. Wereldwijd lopen momenteel verschillende klinische studies om de impact van intra-operatieve PET-CT op chirurgische beslissingen en patiëntuitkomsten verder te evalueren. Door deze technologie in te zetten, zet AZORG een belangrijke stap richting real-time beeldgestuurde oncologische chirurgie, waarbij de tumorbiologie al tijdens de operatie zichtbaar wordt.
“Het belangrijkste doel van deze innovatie is om de kans te vergroten dat tumoren volledig verwijderd worden tijdens de eerste operatie en met voldoende veilige marge. Wanneer een tumor volledig verwijderd wordt, daalt het risico op lokaal herval en stijgt de kans op langdurige genezing. Een belangrijke doorbraak voor onze patiënten en voor ons.” Dr. Laurence Tack.
