Zandbergen staat voor een cruciale ruimtelijke en waterkundige hertekening. Om de aanhoudende wateroverlast in het dorp eindelijk duurzaam aan te pakken, komen er nieuwe dijken en wordt extra overstromingsruimte gecreëerd. De Vlaamse overheid is hiervoor zelfs gestart met de aankoop van woningen die later gesloopt zullen worden. Het gaat om de meest ingrijpende maatregelen binnen de plannen voor de Dendervallei, al is de uitvoering nog jaren verwijderd.
Startschot voor een langdurig traject.
Op 7 november keurde de Vlaamse regering de startnota goed voor de opmaak van het gewestelijke ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) voor Zandbergen. Zowel de provincie Oost-Vlaanderen als de stad Geraardsbergen zijn officiële partners in het proces. Tot 30 januari 2026 krijgen burgers de kans om hun mening te geven over de startnota en voorstellen te formuleren.
Nadien volgen nog minstens twee jaar aan procedures voordat het definitieve plan op tafel ligt. En zelfs dan kunnen de werken pas starten na het verkrijgen van verschillende vergunningen, onder meer voor de aanleg van de dijken.
Dijken als nieuwe bescherming voor de dorpskern.
De plannen voor Zandbergen maken deel uit van het Strategisch Plan Ruimte voor Water Dendervallei, dat oplossingen uitwerkt voor de waterproblemen die de Denderregio al jaren treffen.
Voor Zandbergen zijn de krachtlijnen inmiddels duidelijk:
- Een nieuwe beschermingsdijk aan het Zandbergenplein.
- Dijken ter bescherming van de hoger gelegen woningen in de Benedenstraat en de Jan De Coomanstraat.
- Extra beveiliging voor woningen in de Beekstraat.
Deze ingrepen moeten ervoor zorgen dat bij zware regenval en stijgende waterstanden de woonkernen niet langer kwetsbaar zijn.
29 percelen op lijst voor aankoop – maar geen gedwongen verkoop.
Niet alle woningen kunnen worden beschermd door dijken. Vooral het lager gelegen deel van de Jan De Coomanstraat komt volgens de Vlaamse Waterweg in aanmerking voor sloop om meer ruimte voor water te creëren.
“Het gaat om 29 percelen waarvoor we bezig zijn met een procedure van proactieve aankoop,” zegt Micheline Gruwé van de Vlaamse Waterweg. “Er is geen sprake van onteigening: we willen deze woningen in der minne verwerven. Voor een aantal zijn de onderhandelingen al rond, voor andere zijn schattingen uitgevoerd.”
Ook schepen Stephan De Prez (Open VLD) steunt het project: “Dit past in een keten van maatregelen doorheen de hele Dendervallei. We kunnen zo extra woningen beschermen, al is het jammer dat sommige huizen moeten verdwijnen.”
Getuigenissen uit de Benedenstraat: hoop en bezorgdheid.
Voor bewoners zoals Hans De Smet is wateroverlast geen verre herinnering, maar een litteken dat letterlijk en figuurlijk in de woning werd achtergelaten.
“In 2010 stond het water 23 centimeter hoog aan onze voordeur,” getuigt hij. “Met zandzakken en pompen probeerden we te redden wat te redden viel, maar het is niet gelukt. We hadden net verbouwd: de muren moesten afgehaald worden en het parket kon opnieuw uitgebroken worden.”
Toch is Hans niet zeker dat de nieuwe plannen zijn woning zullen beschermen:
“Wij wonen helemaal achteraan de Benedenstraat, en daar komt geen dijk.”
Ook een buurman blijft voorzichtig: “Hopelijk zorgt het project niet voor extra wateroverlast in onze straat doordat elders ingrepen worden gedaan. Een goede coördinatie wordt essentieel.”
Ervaring uit Overboelare: gelijkaardig project al verder.
Zandbergen staat niet alleen. In Overboelare loopt een gelijkaardig project al in een verder stadium.
“In de Majoor Van Lierdelaan moeten eveneens huizen verdwijnen. Een eerste woning is daar al gesloopt,” licht projectleider Gruwé toe.
Ook in de Gaverstraat komt een dijk achter de huizenrij: “Om die te kunnen aanleggen, werd een woning afgebroken zodat een dienstweg kon worden aangelegd naar de toekomstige dijk.”
De ervaringen uit Overboelare tonen aan dat de ingrepen ingrijpend zijn, maar ook haalbaar mits een duidelijke planning en medewerking van de betrokken eigenaars.
Inspraakmoment voor inwoners.
Wie de plannen wil inkijken of feedback wil geven, kan de startnota raadplegen via het Vlaamse platform: www.vlaanderen.be/dwars-lint-jan-de-coomanstraat-zandbergen
Inwoners kunnen tot 30 januari 2026 hun opmerkingen en suggesties indienen bij de Vlaamse overheid.
Zandbergen staat met andere woorden aan het begin van een grondige metamorfose. Terwijl sommige bewoners rekenen op extra bescherming, vrezen anderen voor de impact op hun straat of zelfs het verlies van hun woning. Duidelijk is dat deze waterprojecten de komende jaren een bepalend thema zullen blijven in het dorp — en noodzakelijk zijn om Zandbergen beter te wapenen tegen de grillen van de Dender.
Bron – info & foto: Het Nieuwsblad Geraardsbergen.
