Enkele maanden na de aankoop van de voormalige Sint-Amanduskerk in Moortsele heeft steenbewerker en letterzetter Filip Martin uit Bottelare zijn nieuwe atelier officieel geopend. De kerk, jarenlang een herkenningspunt in het dorpshart, kreeg onder zijn handen een tweede leven als Atelier Sint-Amandus – een naam die niet alleen verwijst naar de heilige patroon, maar ook de verbondenheid met de gemeenschap en de geschiedenis van het gebouw eer aandoet.
De gemeenteraad van Oosterzele aanvaardde eerder het bod van 160.000 euro van Martin, die al jaren actief is als ambachtsman in natuursteen. Zijn werk bestaat uit het kappen van letters, restaureren van grafmonumenten en het creëren van unieke gedenkstenen. “Ik kap letters in natuursteen, ik maak heel persoonlijke grafstenen, ik restaureer monumenten en ik kap in steen om iets moois te proberen maken. En ik gebruik daarvoor enkel klopper en beitel. Niks anders. Zuiver ambachtelijk,” zegt Filip met trots. “Letterkapper is in deze supersnelle, digitale tijden een nogal zeldzaam beroep.”
Ambacht in een heilige ruimte.
Volgens het lokaal bestuur vormt de kerk een perfecte omgeving voor Martins artistieke werk. “Zijn ambachtelijke werkwijze past perfect bij de serene en historische sfeer van het gebouw. Hij werkt met handgereedschap en zonder aangedreven machines. Naast werkplaats wil hij de ruimte gebruiken voor exposities van eigen werk en dat van lokale beeldende kunstenaars,” klinkt het.
De deuren van de voormalige kerk blijven ook letterlijk openstaan. Bezoekers mogen binnenwandelen wanneer Filip aan het werk is, en tijdens speciale gelegenheden – zoals de Dag van het Ambacht – stelt hij zijn atelier volledig open voor het publiek. Daarnaast organiseert hij workshops en cursussen voor wie het oude ambacht van letterkappen wil leren.
Een lange zoektocht naar de juiste plek.
De overname van de kerk markeert het einde van een jarenlange zoektocht naar een geschikte werkplaats. “Ik heb werkelijk van alles bezocht,” vertelt Filip met een glimlach. “Een ruime loods met een grote poort, perfect toegankelijk, maar met zulke slechte vibraties dat ik er tandpijn van kreeg. Of een brouwerij met een berg lege bierflesjes ernaast, zo groot dat Google Maps dacht dat het een filiaal van het Louvre was.”
Zijn zoektocht bracht hem van een oud café boven op een heuvel – “met een prachtig uitzicht, maar helaas een berg die bewoog bij regenweer” – tot een schrijnwerkerij vol asbest en een voormalig gemeentehuis met een schuur die op het punt stond verkaveld te worden. “Tot plots de kerk van Moortsele te koop kwam, op amper twee kilometer van mijn deur. Toen wist ik: dit is het.”
Erfgoed met een toekomst.
Hoewel de aankoop ook het symbolische einde betekende van eeuwen religieuze activiteit, blijft het gebouw zijn ziel en openheid behouden. “Het is misschien wel een beetje het einde van een tijdperk omdat er na eeuwen geen diensten meer doorgaan in de Sint-Amanduskerk,” zegt Filip. “Er hangen zoveel herinneringen onder deze gewelven – van huwelijken en dopen tot begrafenissen, paasfeesten en ommegangen. Maar de Sint-Amanduskerk gaat niet weg, en de poort blijft openstaan voor iedereen.”
Met Atelier Sint-Amandus slaagt Filip Martin erin om erfgoed, ambacht en gemeenschap te verbinden. Wat ooit een plaats van gebed en stilte was, wordt nu een plek waar vakmanschap, kunst en bezinning samenkomen – een nieuw hoofdstuk in de lange geschiedenis van Moortsele.
